بورس (زندان جذاب نقدینگی)
این یک وبلاگ آموزشی درباره آشنایی با بازارهای مالی و به ویژه بازار اوراق بهادار یا بورس است. هر یک از بازدید کنندگان حتی می توانند در قالب سوال طرح موضوع نمایند و در اولین فرصت مطالب مورد نیاز آموزشی در این خصوص در همین وبلاگ ارایه خواهد شد.
صفحات وبلاگ
کلمات کلیدی مطالب
نویسنده: سید روح الله حسینی مقدم - ۱۳۸٧/٦/٩

<!-- /*  -->

بازارگردانی

سید روح‌الله حسینی مقدم

 

 

آنچه که سرمایه‌گذاران از هر بازاری می‌خواهند سه چیز است: نقدشوندگی، نقدشوندگی و نقدشوندگی

 (Schwartz 1996)

 

یکی از مباحث جدید مطرح شده در بازار سهام ایران، عملیات بازارگردانی است. اما عدم موفقیت این ابزارها برای برآورده نمودن انتظارات، بحثهایی را در خصوص واکاوی علت این ناکامی و به تبع آن ارائه راهکارهایی برای بر طرف نمودن موانع پیش روی جهت ارتقا آن برانگیخته است. اگرچه این عملیات یک ابزار سودمند برای بازارهای سهام می باشد، اما برای بهره‌مندی از مزایای آن باید اشکالات ساختاری برطرف شده و پیش‌فرضهای مناسب ایجاد گردد. در بازارهای سهام گروههای مختلفی فعال هستند و به تناسب نقش و ماهیت خود، هر کدام دارای کارکردهای خاصی می‌باشند.

 

بازارگردان

 بازارگردان موسسه‌ای حقوقی است که عهده‌دار حفظ ثبات و سلامت بازارسرمایه و به حداقل رساندن نوسانات قیمتی سهام آن هستند. این قبیل واسطه‌های مالی در مواردی‌که به طور موقت تعادل عرضه و تقاضا مختل شود با حرکت برخلاف جریان بازار، موجبات تعادل دوباره آن را فراهم می‌آورند و بدین ترتیب از ایجاد نوسانات شدید جلوگیری می‌کنند. از آن رو که حفظ ثبات و وجود روند حرکتی منسجم، لازمه کاهش ریسک و اعتماد سرمایه‌گذاران به بازارسرمایه است، اهمیت فعالیت بهینه بازارگردان انکار ناپذیر است.

 همچنین بازارگردان برای هر اوراق بهاداری قیمت خرید و فروش تعیین نموده و اگر در آن قیمت‌ها خریدار و فروشنده وجود داشته باشد، بلافاصله از حساب خودش این خرید و فروش را انجام می‌دهد. به عبارتی، نقش عمده بازارگردان آن است که نقدینگی بازار را برای اوراق بهادار خاصی که به بازارگردانی آن مشغول است، تأمین کند. هنگامیکه بازارگردان یک سهم یا اوراق بهادار خاصی را بازارگردانی می‌کند، به او عنوان بازارگردان ویژه اطلاق می‌شود. بازارگردان ویژه عضو سازمان بورس است و برای اوراق بهادار ویژه‌ای که در بازار معامله می‌شود، بازار می‌سازد و برای اینکه این کار را انجام دهد، از آن اوراق بهادار موجودی نگه می‌دارد و همواره آماده خرید و فروش آن اوراق بهادار است و آماده است بازار منظمی را برای آن اوراق حفظ نماید. چنین موسسه‌ای می‌تواند شخصی، تضامنی، شرکت سهامی و یا یک هلدینگ باشد.

 یک بازارگردان یا بازارگردان ویژه به تنظیم جریان سفارش و قیمت‌ها مشغول می‌باشد. (بعنوان مثال زمانیکه انبوه سفارشات فروش وجود دارد، بازارگردان بازار متعهد به خرید سهام جهت تثبیت قیمت هاست.) اما از آنجاییکه مبالغ قابل توجهی سرمایه مورد نیاز است تا متخصصان بازار یا بازارگردان‌های انفرادی به انجام وظایف خود بپردازند، در اغلب موارد آنها تحت پوشش شرکت‌ها سازماندهی می‌شوند.

 

 نقش و اهمیت بازارگردان

 در بورس اوراق بهادار، نیروهای عرضه و تقاضا، بازار را به سمت قیمت تعادلی هدایت می‌کنند. در شرایطی که سفارشات خرید بیشتر از فروش باشد، قیمت سهام افزایش می‌یابد و هرچه این شکاف بیشتر باشد، سرعت افزایش قیمت فزونی می‌یابد و بدیهی است در شرایطی که سفارشات فروش بیشتر از خرید باشد، عکس این فرآیند روی می‌دهد. حال در شرایطی‌که شکاف عرضه و تقاضا زیاد باشد، و منجر به تغییرات شدید قیمت شود، شوک روانی حاصل از این فرآیند تغییرات را تشدید خواهد کرد و ممکن است منتهی به تغییرات بسیار شدید گردد.

  از سوی دیگر، در مواردی ممکن است سهام شرکت‌هایی معامله نشود و نقدشوندگی آنها حتی به صفر کاهش یابد. در چنین شرایطی، خریدار وادار به خرید سهام مزبور در قیمتی بسیار بالاتر از حد طبیعی و یک فروشنده مجبور به فروش سهام مذکور در قیمتی بسیار پایین‌تر از حد طبیعی آن می‌شود.

 

وظایف و عملکرد بازارگردان

 هدف اصلی مسئولان بورس اوراق بهادار از فراهم ساختن زمینه فعالیت بازارگردان، مرتفع کردن نابرابری‌های موقت عرضه و تقاضای سهامی است که احتمالاً از نقدشوندگی مناسبی نیز برخوردار نیست. بازارگردان با خرید و فروش سهام، نقدشوندگی آن را افزایش داده و افزون بر متعادل کردن عرضه و تقاضا، از بروز نوسانات قیمتی نامتعارف جلوگیری می‌کند. بازارگردان در انجام معاملات سهام همواره با سه قید زیر روبروست:

حداکثر دامنه قیمت: حداکثر اختلاف میان قیمت خرید و قیمت سهام که بازارگردان موظف است میان این دو قیمت به دادوستد سهم بپردازد.

حداقل حجم معامله: حداقل تعداد سهامی که بازارگردان موظف است درهر سفارش خود عرضه یا تقاضا کند.

زمان ارایه سفارش: زمانی است که بازارگردان موظف به وارد کردن سفارش خود به سیستم معاملاتی است.

  قیود سه‌گانه مزبور همگی در راستای ثبات و نقدشوندگی بازار وضع می‌شوند. تعیین حداکثر دامنه قیمت، نوسان بازار سهام را محدود می‌کند، ضمن این‌که بازارگردان را از تفاوت قیمت خرید و فروش منتفع می‌سازد. حداقل حجم معامله که بازارگردان موظف به رعایت آن در هر سفارش است، علاوه بر حفظ نقدشوندگی سهام قدرت تاثیرگذاری وی بر بازار را نیز تامین خواهد کرد. از سوی دیگر، زمان ارائه سفارش نیز اهمیت فراوانی در دستیابی به اهداف تعیین شده برای بازارگردان دارد. این واسطه مالی، برای حفظ ثبات قیمت و نقدشوندگی بازار باید در فواصل زمانی معین، سفارشات خود را وارد سیستم معاملات کند و یا در شرایطی‌که تغییرات قیمت از دامنه تعیین شده پیشی می‌گیرد، پاسخگوی عرضه یا تقاضای بازار باشد. بدیهی است، بازارگردانی که حداکثر دامنه قیمت کمتر، حداقل حجم معامله بیشتر و فواصل زمانی کوتاه‌تری برای انجام سفارشات خود داشته باشد، از کارآیی بیشتری برخوردار است.

در تالار بورس سهام همانند سایر بازارهای رقابتی کامل، قیمت دارایی مالی به‌وسیله نیروهای عرضه و تقاضا تعیین می‌شود. عرضه و تقاضا به‌صورت درخواست‌های خرید و فروش به‌‌وسیله کارگزارهای مربوطه به صحن تالار آمده و بعد از تعادل مناسب، قیمت را مشخص می‌کند. هرگاه نیروهای عرضه و تقاضا به گونه‌ای باشد که سفارشات خرید بیشتر از سفارشات فروش باشد در آن صورت منجر به افزایش قیمت سهام می‌شود، هرگاه سفارش فروش بیشتر از سفارش خرید باشد عکس حالت فوق رخ خواهد داد. در این میان غیر از عامل مذکور، اگر درخواست‌های خرید توسط کارگزار مشخص یا کارگزاران دیگری از حجم بسیاری برخوردار باشد و در آن زمان اگر به میزان تقاضاهای مزبور عرضه کافی وجود نداشته باشد، تغییر و نوسات قیمت سهام بیشتر و شدیدتر خواهد شد.

بهترین تقاضاهای فروش

قیمت (ریال)

حجم(سهام)

تعداد

17845

1.135.655

227

19999

2000

1

20989

1450

1

26759

2400

1

26769

85.772

32

26866

2409

2

 

بهترین تقاضاهای خرید

قیمت (ریال)

حجم(سهام)

تعداد

 

در شرایط فوق میزان سفارش‌ها برای فروش بسیار زیاد است.

عکس‌العمل و واکنش سرمایه‌گذاران نیز طوری است که وجود یک یا چند سفارش غیر متعارف بر تصمیمات سرمایه‌گذاری آنها تأثیر به‌سزایی داشته و منجر به ادامه روند غیر قابل توجیه تغییرات قیمت سهام می‌گردد. به‌طور مثال اگر سفارش غیر متعارف خرید  وجود داشته باشد و سفارش‌دهندگان قبلی فروش متوجه این مطلب گردند، با تغییر در سفارش خود آنها نیز  بدون اینکه علت را جویا شوند به صف خریداران می‌پیوندند، ادامه این روند سبب ایجاد صف‌ خرید برای آن سهم  و افزایش بدون دلیل  قیمت آن می‌گردد.

بهترین تقاضاهای فروش

قیمت

حجم

تعداد

 

بهترین تقاضاهای خرید

قیمت

حجم

تعداد

2798

25.221.230

2554

2792

231.993

24

2788

20.000

2

2777

2327

1

2748

70.000

7

 

در شرایط فوق میزان سفارش ها برای خرید بسیار زیاد است.

در هر صورت دستور خرید یا فروش این نوع افراد سبب عدم تعادل بیشتر در عرضه و تقاضای سهام شده و نوسان‌پذیری قیمت را بیشتر می‌کند. از راه‌های کنترل این نوسانات، اجازه فعالیت به بازارگردان‌ها در تالار معاملاتی بورس می‌باشد. در واقع نقش اصلی و عمده بازارگردان از بین  بردن عدم تعادل‌های موقت عرضه و تقاضای سهام می‌باشد.

بازارگردان‌ها در جهت انجام تعهد خود مبنی بر کمک به ایجاد بازاری منظم و منصفانه[1] و نیز بازار پیوسته[2] و جلوگیری از ایجاد صف‌های طولانی خرید و فروش، از نوسانات[3] شدید قیمت سهام جلوگیری نموده و موجبات تسریع در انجام سفارشات را فراهم می‌کنند. این اشخاص یا بازارگردان در جهت اجرای این تعهد، در زمان فزونی تقاضا و کمبود عرضه ملزم به عرضه موجودی سهام خود می‌باشند. به‌همین خاطر آنها مجبور به نگهداری میزانی از سهام شرکتی هستند که بازارگردانی آن را تعهد نموده‌اند. همچنین در زمان کمبود تقاضا و مازاد عرضه نیز بایستی از موجودی نقد خویش استفاده نموده و به خرید سهام عرضه شده اقدام نمایند. البته باید خاطر نشان کرد که انجام این‌گونه معاملات با بازارگردان  فقط در شرایط یادشده تحقق می‌یابد، و در غیر این‌صورت معاملات به‌شیوه معمول انجام می‌گیرد. البته بایستی به این نکته اشاره نمود که مکانیزم بازار و نیروهای عرضه و تقاضا مشخص‌‌کننده قیمت و جهت تغییرات قیمت می‌باشند و بازارگردان بدون این‌که باعث ایجاد نوسانات شدید در قیمت سهام شوند زمینه افزایش و کاهش قیمت سهام متناسب با حجم عرضه و تقاضا را فراهم می‌نمایند.

مدل‌سازی فعالیت بازارگردانی

برای سهولت در درک فعالیت یک بازارگردان، افدام به طراحی یک مدل با استفاده از مفروضاتی، مکانیزم فعالیت یک بازارگردان را تشریح نماییم. ما بازارگردان را برای (خرید و فروش ) اوراق بهادار منفردی در نظرمی گیریم که قیمت آن در تاریخ t باPt  مشخص می شود. تغییر و تحول این قیمت در طول زمان برون زا است. بازارگردان فوق الذکر توزیع نسبی متقارنی به نام st د ر تاریخt  تنظیم می کند که بیانگر افزایش قیمت در رابطه با قیمت تقاضا و کاهش قیمت در رابطه با قیمت عرضه است. بازارگردانان در تاریخ t با حجم تقاضا ( خرید بلند مدت ) Vt و حجم عرضه ( فروش کوتاه مدت ) Vst  مواجه می شود. بازار مربوط از بازارگردانان تقاضای اوراق بهادار Vdt می کند. همین بازار اوراق بهادار Vst را بازارگردان عرضه می کند که وی نیز آن را خریداری می کند. موجودی این بازارگردان ( خالص سهام دارایی موجود) از این اوراق بهادار ممکن است مثبت یا منفی باشد. در آغاز تاریخ t، این موجودی را Nt می نامیم. موجودی بازارگردان در رابطه با اوراق بهادار مذکور در طول زمان تغییر می کند. موجودی او در تاریخ t1 برابر است با موجودی وی در تاریخ t که با توجه به حجم خریدهایی که انجام داده، افزایش و باتوجه به حجم فروش هایش، کاهش یافته است. یعنی بازارگردان فوق الذکر به طور منفعلانه تمامی سفارش های خرید و فروش را می پذیرد.

تنها عمل استراتژیکی که انجام می دهد، تنظیم شکاف St است. بازارگردان مذکور دوره زمانیt را با موجودی نقد Mt آغاز می کند که از دورهای پیشین انتقال یافته است. بازارگردان مذکور در حین انجام معامله در تاریخ t متحمل هزینه های Ct می شود. موجودی ارزش خالص دارایی بازارگردان را در آغاز تاریخ t، IIt می نامیم. توجه داشته باشید کهII  بعداً بیانگر متغیر سهام و ارزش گذاری ذخایر و دارایی است. همچنینII بیانگر جریان سود نیست. پس ارزش موجودی بازارگردان در اغاز تاریخt برابر است با:

و در تاریخ t+1،  ارزش موجودی برابر است با:

 

نتیجه‌گیری

همانگونه که اشاره شد، بازارگردانان نهادهای مالی اثرگذار در بازارهای اوراق بهادار هستند و در کنار کسب منفعت برای خود، مزایای بی‌شماری برای بازارها دارند که مهمترین آن فراهم نمودن نقدشوندگی برای اوراق بهادار است. با توجه به دستورالعمل جدید بازارگردانی در بورس تهران به نظر می‌رسد که می‌تواند از منافع عمده این نهاد در بازار اوراق بهادار تهران نیز استفاده نمایین که این مساله نیازمند اعتماد سازی از تجربه‌ی گذشته و فرهنگ‌سازی می‌باشد. امید است تا با حضور بازارگردانان به افزایش کارایی بازار در بلندمدت کمک شایانی شود.



[1] Fairness and Orderly Market   

      Continuous Market  [2]

[3]  Volatility

 




نویسنده: سید روح الله حسینی مقدم - ۱۳۸٧/٦/٩

در این قسمت به ارایه اولویت های پژوهشی سازمان بورس و شرکت بورس اوراق بهادار می پردازم تا دانشجویان و محققان علاقه مند به فعالیت در حوزه بازار سرمایه بتوانند از آنها استفاده نمایند.

ابتدا اولویت های پژوهشی سازمان بورس و اوراق بهادار ایران

با توجه به اهداف نظارتی سازمان بورس و اوراق بهادار، اولویت موضوعات تحقیقی و حمایت از پایان‌نامه‌های کارشناسی ارشد و دکتری در این حوزه اعلام می‌شود. همچنین تحقیقات کاربردی که جنبه‌ی تعمیم به کل بازار سرمایه را دارند، در این اولویت جای خواهند داشت. بنابراین موضوعاتی که به حوزه‌ی نظارت بر بازارها و نهادهای مالی و نیز طراحی ابزارهای مالی (مبتنی بر نظام مالی اسلامی) تأکید دارند در اولویت موضوعات قرار خواهند گرفت. موضوعات زیر در اولویت پژوهشی قرار دارند:

عناوین زیر مثال‌هایی از این موارد است.
1- فلسفه‌ی نظارت از دیدگاه حقوقی و مالی 2- فرایند نظارت و تدوین مقررات از دیدگاه حقوقی و مالی 3- تمایز بین نظارت و دخالت و مصادیق آن 4- نظارت بر نهادهای مالی (شامل: شرکت‌های: کارگزاری، کارگزار/معامله‌گری، بازارگردان، مشاورین سرمایه‌گذاری، مؤسسات رتبه‌بندی، انواع صندوق‌های سرمایه‌گذاری (از نوع قابل معامله در بورس(ETFs)، صندوق‌های پوششی (Hedge Funds)، صندوق‌های وقفی و ..)، شرکت‌های سرمایه‌گذاری، شرکت‌های پردازش اطلاعات مالی، شرکت‌های تأمین سرمایه و صندوق‌های بازنشستگی) 5- نظارت بر بازارهای مالی (از قبیل بورس سهام، کالا و بورس مشتقه) 6- طراحی و نظارت بر ابزارهای مالی 7- موضوعات مختلف مربوط به مالی اسلامی 8- حقوق مالی
موضوع تضاد منافع در نهادهای مالی و راه کارهای نظارتی
بررسی فرایند تدوین قوانین و مقررات در نهاد ناظر بازار سرمایه کشورهای دیگر
بررسی راهکارهای توسعه فرهنگ سهامداری و برنامه‌ریزی مالی فردی در خانواده‌ها
راه کارهای نظارتی جهت کنترل رفتارهای غیرعادی سرمایه‌گذاران در بازار اوراق بهادار
مطالعه‌ی تطبیقی شیوه‌ی افشای اطلاعات در بورس‌های مختلف
راه کارهای کنترل بازار در بورس‌های کشورهای دیگر (سهام، کالا و مشتقه)
بررسی تطبیقی تنوع نهادها و ابزارهای مالی در بازار اوراق بهادار کشورهای مختلف
تعیین حد کفایت سرمایه در نهادهای مالی
بررسی دامنه محدود نوسانات قیمت در بورس‌های مختلف
آسیب شناسی بازار سرمایه ایران
مطالعه تطبیقی برنامه استراتژیک بازار سرمایه کشورهای مختلف
بررسی ساختار شورای مشورتی شریعت در تصمیم گیری نهاد ناظر در کشورهای اسلامی
امکان سنجی طراحی ابزارهای مالی در بازار اوراق بهادار با رویکرد شرعی
مطالعه تطبیقی ساختار و وظایف کانون‌ها و سایر تشکل‌های خودانتظام در سایر کشورها و نحوه نظارت بر آن‌ها
تحلیل الگوی رفتاری سهامداران در شرایط خاص سیاسی کشور
مطالعه‌ی رفتار سرمایه‌گذاران و آموزه‌های آن برای نهادهای تدوین‌گر مقررات
تجربه سایر کشورها در خصوصی سازی با استفاده از مکانیزم بورس اوراق بهادار
امکان سنجی اجرای ابلاغیه بند ج مربوط به اصل 44 قانون اساسی از طریق بورس اوراق بهادار
بررسی میزان اثرپذیری شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار از ریسک نرخ ارز و بهره
آسیب‌شناسی استقلال حسابرسان و ارائه راه‌کارهای اجرایی
تأثیر انتشار به موقع اطلاعات یک شرکت بر نقدشوندگی سهام شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار
راه کارهای آلترناتیو برای جایگزینی مکانیزم حجم مبنا
بررسی ضرورت حجم مبنا و محدودیت دامنه نوسان و تاثیر آن بر عکس العمل بیش از حد
بررسی رضایت سرمایه‌گذاران (به عنوان مشتریان) در مراجعه به شرکت‌های کارگزاری
بررسی مشکلات بورس‌های مناطق از دیدگاه سهامداران و راه‌کارهای رفع آن
اثرات بازارسازی سهم برروی درجه نقدشوندگی و ثبات قیمت آن
تدوین الگوی مناسب نظارتی بر بازار OTC در ایران
بررسی میزان کارایی بازار نسبت به تحلیل افزایش سرمایه شرکت‌ها
مطالعه‌ی تطبیقی نحوه تعیین قیمت در فرایند عرضه اولیه اوراق بهادار IPO و نقش سازمان بورس در نظارت بر IPO
مطالعه تطبیقی ساختار و وظایف شرکت‌های تامین سرمایه در سایر کشورها و نحوه نظارت بر آن‌ها
بررسی ضرورت و نحوه نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار بر افزایش سرمایه شرکت‌ها و مطالعه تطبیقی موضوع در سایر کشورها
مطالعه تطبیقی نحوه نظارت سازمان بورس بر مجامع شرکت‌ها و مصوبات آن، در سایر کشورها
تأثیر تغییرات نرخ سود بانکی بر بازده بازار سهام
بررسی نظامهای نوین معاملاتی الکترونیکی در بورس‌ها
بررسی امکان وجود حباب قیمتی در بورس اوراق بهادار
سازوکار بیمه پرتفو و طراحی آن با توجه به شرایط ایران
تأثیر روش های مختلف تامین مالی شرکت های پذیرفته شده در بورس بر بازده سهام آنها
تأثیر الحاق ایران به سازمان تجارت جهانی برشرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار
تأثیر متغیرهای سیاسی بر نوسان‌پذیری شاخص قیمت بورس اوراق بهادار
بررسی اثرات کاهش نرخ بهره بانکی بر صنایع مختلف موجود در بورس اوراق بهادار
بررسی تاثیر استفاده از روش ارزش ویزه و بهای تمام شده در حسابداری سرمایه گذاری در شرکت های وابسته و تابعه، بر میزان و سیاست تقسیم سود
شرکت های سرمایه پذیر و افزایش سرمایه آنها
بررسی رابطه بین سود حسابداری (اعلام شده توسط شرکت) و سود حسابرسی شده (اعلام شده حسابرس) و قیمت گذاری سهام
بررسی رابطه بین سود حسابداری (اعلام شده توسط شرکت) و سود حسابرسی شده (اعلام شده حسابرس) در شرکتهای پذیرفته شده بورس اوراق
بهادار
بررسی میزان سهام شناور شرکت‌های بورسی و تأثیر آن روی نرخ بازده سهام شرکت‌ها
ماهیت حقوقی صکوک و مطالعه تطبیقی آن با فقه/ مقررات سایر کشورها.
مسئولیت مدیران/ ارکان صندوق‌های سرمایه‌گذاری.
ماهیت حقوقی صندوق‌های سرمایه‌گذاری.
بررسی رابطه مواد قانون تجارت و قانون بازار اوراق بهادار.
مقررات حاکم بر معاملات سرمایه‌گذاران خارج از کشور از طریق اینترنت.
نظام حقوقی حاکم بر معاملات/ تخلفات شرکت‌های ایرانی لیست شده در بورس مالزی/ بورس‌های بین‌المللی.
معاملات فضولی اوراق بهادار و آثار عدم تنفیذ مالک در بورس.
جرائم بورسی و نحوة احراز سوأ نیت متهمان.
بررسی ارکان مادی و معنوی جرائم فصل ششم قانون بازار.
بررسی ماهیت حقوقی تخلفات بازار سرمایه و حدود صلاحیت سازمان/ شرکت بورس در رسیدگی به آنها.

قواعد حقوقی حاکم بر حل اختلافات در هیئت داوری.

برای پیگیری به سایت SEO.ir مراجعه فرمایید.

و عناوین پژوهشی شرکت بورس اوراق بهادار تهران

. بررسی و مطالعه ابزارهای مختلف مالی از جمله ابزارهای اسلامی (انوع صکوک) ابزارهای مدیریت ریسک از قبیل قراردادها اختیار بر معامله و ...

6. بررسی و مطالعه در خصوص قرض‌دهی اوراق بهادار Securities lending
7. اثرات بازار سازی سهم بر روی درجه نقدشوندگی و ثبات قیمت آن (عوامل مؤثر بر نقدشوندگی و کاهش Spread در بازار سهام)

24. تدوین الگوی مناسب برای راه‌اندازی بورس بین‌الملل

72. معاملات فرامرزی و تهدیدات آن برای بازار سرمایه ایران(خروج سرمایه)

2. بررسی و مطالعه الگوهای رفتاری سرمایه‌گذاران در بازار سرمایه‌ی ایران 3

. آثار اوراق مشارکت در جذب نقدینگی و کاهش تورم 4. توسعه بازار سهام با تأکید بر Securities firm و محصولات جدید (ابزارهای جدید) 5. بررسی و مطالعه‌ی فروش استقراضی (Short Selling) 8. بررسی وظایف و کارکرد شرکت‌های تأمین سرمایه در بازار دست دوم و ارائه یک الگوی مناسب برای ایران 9. بررسی و مطالعه در خصوص انواع صندوق‌های سرمایه‌گذاری 10. بررسی و مطالعه در خصوص نقش و کارکرد انواع مختلف واسطه‌های مالی ـ مؤسسات رتبه‌بندی ، بازگردان، کارگزار و ... 11. بررسی راهکارهای توسعه صندوق‌های سرمایه‌گذاری در بورس اوراق بهادار تهران 12. بومی‌سازی فاکتورهای سودآوری شرکت‌های کارگزاری در ایران 13. بررسی راهکارهای اجرایی و الزامات قانونی انتشار گواهی سپرده‌ی فراملی 14. بررسی اثر ساختار مالکیتی (ownership structure) بر ارزش شرکت‌ها 15. بررسی و مطالعه‌ در خصوص IPO و به‌کارگیری آن دربورس تهران 16. بررسی الزامات قانونی و ارائه راهکارهای اجرایی راهبری شرکتی برای شرکت‌های پذیرفته شده در بورس 17. بررسی راهکارهای توسعه‌ی فرهنگ سهامداری 18. بررسی راهکارهای افزایش مشارکت مردم در بازار سرمایه کشور 19. آسیب‌شناسی بازار سرمایه (بازار اوراق بهادار) ایران 20. تجربه کشورها در خصوصی سازی با استفاده از مکانیزم بورس اوراق بهادار 21. بررسی امکان اجرای ابلاغیه مندرج سیاست‌های کلی بند (ج) اصل 44 از طریق بورس 22. بررسی مشکلات تالارهای مناطق و ارائه راهکارهای مناسب برای حل آن 23. تدوین الگوی اجرایی مناسب برای راه‌اندازی OTC 25. تأثیر روش‌های مختلف تأمین مالی شرکت‌های پذیرفته شده در بورس بر بازده سهام آن‌ها 26. تأثیر الحاق ایران به سازمان تجارت جهانی بر شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار 27. بررسی تأثیر متغیرهای سیاسی بر نوسان‌پذیری شاخص قیمت بورس اوراق 28. بررسی آثار اجرای سیاست‌های اصل 44 قانون اساسی بر بازار سرمایه ایران (بازار بورس اوراق بهادار) 29. بررسی توان و ظرفیت‌های بازار سرمایه در امر خصوصی سازی 30. بررسی آثار اجرای برنامه سهام عدالت بر بازار سرمایه 31. بررسی الزامات و آثار آزادسازی ورود و خروج سرمایه خارجی بر بازار سرمایه ایران 32. بررسی چگونگی نظارت بر روند واگذاری و پس از واگذاری شرکت‌های دولتی 33. مطالعه نحوه گسترش اطلاع‌رسانی در بازار سرمایه و نقش آن در شفاف‌سازی بازار 34. مطالعه ارتقاء جایگاه بین‌المللی بورس اوراق بهادار و تعامل بیش‌تر با بورس‌های منطقه‌ای و جهانی 35. راهکارهای اجرایی پذیرش شرکت‌ها در بورس‌های خارجی 36. قیمت‌گذاری و عملکرد شرکت‌های خصوصی سازی شده 37. بررسی مقایسه‌ای عملکرد شرکت‌های دولتی و شرکت‌های تازه واگذار شده 38. بررسی اثر نرخ تورم‌ بر بازار سهام

39. سیاست‌های پولی و اثرات آن بر بازار سهام ایران 40. شرکت شدن بورس و حاکمیت شرکتی در بورس اوراق بهادار 41. چشم‌انداز و ارزیابی آینده بازار سهام در کشورهای در حال توسعه 42. بررسی و مطالعه در خصوص ایمنی و شفافیت بازار (اطلاعا نهایی، افشای اطلاعات، منع دستکاری و غیره ....) 43. بررسی چارچوب قانونی، نظارتی و بازار بورس (سرمایه) کشور و ارائه راهکارهایی برای حصول اهداف مورد نظر در اصل 44 44. بررسی تطبیق میزان سهام شناور و دامنه نوسان قیمت در بورس‌های مختلف و ارائه‌ی راه‌حل‌های مناسب در این زمینه 45. بررسی اثرات ناشی از تشکیل صف‌های عرضه و تقاضا در بورس اوراق بهادار تهران و راهکارهای حذف آن 46. سیاست‌های تقسیم سود و قیمت سهام در بورس تهران 47. بررسی و مطالعه در خصوص داد و ستد الکترونیک در بورس اوراق بهادار 48. بررسی و مطالعه در خصوص پذیرش متقابل در بورس‌ها 49. بررسی نحوه‌ و روش‌های افشای اطلاعات 50. بررسی میزان کارایی بازار سرمایه 51. بررسی تطبیقی بازار سرمایه و سایر فرصت‌های سرمایه‌گذاری جایگزین 52. حباب قیمتی و راهکارهای جلوگیری از تشکیل حباب در بورس اوراق بهادار تهران 53. بررسی نقش کانون‌های مختلف در توسعه کیفی بازار 54. استقلال هیئت مدیره در شرکت‌های پذیرفته شده در بورس 55. الزامات کنترل داخلی ناشران اوراق بهادار 56. بررسی روابط خطی و غیرخطی نسبت‌های مالی و بازدهی سهام 57. روندهای تصادفی و قیمت‌ سهام در بورس اوراق بهادار تهران 58. بازار سهام، آزمون کارایی و اثرات نوسانی 59. کارایی فعالیتهای بعد از معامله (Post-Trade) و توسعه بازار سرمایه 60. جهانی شدن و بازار سرمایه ایران (تهدیدها، فرصتها) 61. فناوری اطلاعات و تاثیر آن بر بازار سرمایه 62. پذیرش بورس اوراق بهادار تهران در بورس (منافع و تضاد منافع) 63. الگوی کسب و کار و ترکیب درآمد بورس های اوراق بهادار 64. گسترش جغرافیایی بازار اوراق بهادار(فرصتها و چالشها) 65. یکپارچه سازی و ادغام در صنعت بورس اوراق بهادار 66. کاهش هزینه های معاملاتی و افزایش کارایی بازار 67. سرمایه گذاری خارجی در بازار اوراق بهادار و تاثیر آن بر توسعه بازار

68. شرکتی شدن بورس و تاثیرات آن بر عملکرد بازار

69. نهادهای خود تنظیم گر و ارتباط آن ها با مقام ناظر(بررسی الگوهای موجود) 70. کارایی معاملات و فرآیندهای پس از معامله 71. کارکردهای نهاد سپرده گذاری اوراق بهادار و CCP 73. هماهنگ سازی قوانین و مقررات و نقش آن در توسعه بازار 74. انتشار اطلاعات و نقش شرکت های فناوری اطلاعات 75. تاثیر قوانین و مقررات بر کارکرد بورس ها 76. کاهش اطمینان در بازار در اثر تنوع و تناوب رویدادها و مقررات

برای اطلاع بیشتر به www.iranbourse.com مراجعه فرمایید.





نویسنده: سید روح الله حسینی مقدم - ۱۳۸٧/٦/٩

به طور کلی فعالیت موفقیت‌آمیز در بازار سرمایه همانند سایر حوزه‌های شغلی نیازمند صرف زمان و پی گیری مستمر است. بنابراین بر خلاف تصور عمومی، فعالیت در بازار سرمایه یک تخصص می‌باشد و به افراد غیر‌حرفه‌ای توصیه می‌شود که به منظور کسب بازده مطلوب از بازار سهام، به طور مستقیم وارد عرصه فعالیت نشوند. با این مقدمه در ادامه برخی اصول اولیه در ورود به بازار سرمایه مورد اشاره قرار گرفته است.


یکی از اولین مسائل قبل از ورود به بورس، داشتن یک نگاه منطقی در مورد بازدهی بازار سرمایه است، بدین معنا که در این عرصه افراد باید به دنبال کسب درآمد منطقی باشند. این در حالی است که تازه واردان معمولا تحت تاثیر تشویق سایرین یا اخبار کلی و غیردقیق رسانه‌ها در باره بازده نجومی‌ بازار سهام، قدم به این حوزه می‌گذارند. این مساله باعث می‌شود انتظار این افراد از سودآوری در بورس غیر واقعی بوده و نتوانند خود را از نظر روانی با قوانین بازار وفق دهند. به همین دلیل در بیشتر موارد نیز بازندگان اصلی بازار همین گروه هستند که با خاطره‌ای تلخ، بورس را ترک می‌کنند.

پس از پذیرش این اصل، عامل مهم دیگر در کسب موفقیت «یادگیری» است. بدین منظور باید هر فرد شناخت دقیق از توانایی خود پیدا کرده و سپس متناسب با آن استراتژی فعالیت در بازار سرمایه را تنظیم کند.

داشتن استراتژی به فرد کمک می‌کند تا سرمایه‌گذاری خود را مبتنی بر تحلیل و منطق قرار دهد. در این حالت توجه به شایعات و پیروی از جو بازار کاهش پیدا می‌کند و انتخاب‌های سرمایه‌گذاری با پشتیبانی این استراتژی صورت می‌گیرد.

دست یافتن به استراتژی نیازمند تسلط بر روش‌های تحلیل (تکنیکال و فاندامنتال) است که این روش‌ها باید با استفاده از مطالعه اصول نظری فرا گرفته شوند. نکته جالب توجه این است که حتی پس از فراگیری کامل اصول تحلیل و تدوین استراتژی، باز هم نمی‌توان به کسب بازدهی مناسب در بازار سرمایه مطمئن بود.

موردی که بارها توسط نگارنده در خصوص تازه واردین به بورس مشاهده شده این است که اولین تصمیمات سرمایه‌گذاری این افراد معمولا آمیزه‌ای از کوشش و خطا است که در کوتاه‌مدت وزن خطاها بیشتر بوده و حصول زیان در سرمایه‌گذاری را اجتناب‌ناپذیر می‌کند. این مرحله یکی از بحرانی‌ترین دوره‌ها در مسیر ورود به بازار سرمایه است، زیرا بسیاری از افراد این شرایط را تجربه می‌کنند، اما تنها عده کمی ‌متوجه ماهیت این روند اجتناب‌ناپذیر شده و به فعالیت خود در بازار ادامه می‌دهند.

در حقیقت بهتر است بگوییم شکست‌های اولیه در بورس باید به عنوان بخشی از فرآیند یادگیری در نظر گرفته شوند و به همین دلیل است که به تازه واردان توصیه می‌شود برای مدت زمانی معین (حداقل یک سال) تنها بخش کوچکی از سرمایه خود را به بازار وارد نمایند. پس از گذر موفقیت‌آمیز از این مرحله و در صورت تلاش برای فراگیری اصول و روش‌های تحلیل سهام می‌توان امیدوار بود که به تدریج شرایط تغییر کرده و سرمایه‌گذاری در بورس برای فرد تبدیل به تجربه ای مطلوب و پربازده شود. البته این روند همان طور که پیشتر ذکر شد، نیازمند صرف زمان (توسط فرد) و گذشت زمان (به طور طبیعی) به مدت نسبتا طولانی است.


در نهایت اصل مهمی‌ که هر سرمایه‌گذار در ورود به بازار سرمایه باید مد نظر قرار دهد، متنوع کردن سرمایه‌گذاری‌ها و تشکیل سبد سهام (پرتفولیو) به منظور کنترل ریسک سرمایه‌گذاری است. بدین ترتیب روشی که سرمایه‌گذار در پیش می‌گیرد مبتنی بر تشکیل یک سبد از سهامی‌ است که مورد مطالعه و تحلیل قرار گرفته است. اگر چه شاید به نظر برسد ایجاد تنوع در سرمایه‌گذاری، بازدهی را محدود می‌کند، اما تجربه نشان داده است که در بلند‌مدت کفه ترازوی بازدهی پایدار به نفع کسانی است که به جای تمرکز بر تک سهم‌ها، سبد سهام تشکیل داده‌اند.


شایان ذکر است روش‌های زیادی برای تشکیل سبد سهام وجود دارد که آنچه ذیلا مورد اشاره قرار می‌گیرد تنها یک روش پیشنهادی بر مبنای دیدگاه فاندامنتال است.


اول: انتخاب صنایع برتر، دوم: تعیین سهم سرمایه‌گذاری هر یک از صنایع در سبد و سوم: انتخاب یک یا چند شرکت از صنایع منتخب.


در انتخاب صنایع باید نکات زیر مورد توجه قرار گیرد:


1 - بازدهی متوسط صنعت در چند سال گذشته؛ که محاسبه این بازدهی می‌تواند با استخراج داده‌های تاریخی شاخص صنعت مربوطه (از سایت‌های اطلاع رسانی) انجام پذیرد.


2 - محاسبه متوسط حاشیه سود صنعت در چند سال اخیر و روند تغییرات آن

3 - روند عرضه و تقاضا در تولیدات صنعت‌، رقابت داخلی و خارجی‌، قیمت محصولات‌، نحوه نرخ‌گذاری محصولات و ...


4 - روند رشد یا نزول سود دهی متوسط شرکت‌های صنعت


5 - توجه به ریسک‌های سیستماتیک صنعت ( ریسک سیاسی- ریسک تغییر نرخ بهره- ریسک تغییرات نرخ ارز –ریسک تصمیمات دولتی و …)


با توجه به عوامل فوق چند صنعت برای سرمایه‌گذاری انتخاب می‌شود و با توجه به مطلوبیت هر صنعت براساس نتایج بررسی‌های فوق‌، درصد تخصیص سرمایه به هر کدام از صنایع تعیین می‌شود. سپس در هر صنعت منتخب‌، یک یا چند شرکت برای سرمایه‌گذاری انتخاب می‌‌شود.


در انتخاب شرکت‌های برتر‌، علاوه بر عوامل فوق، باید مواردی همچون قابلیت نقدشوندگی، میزان سهام شناور آزاد، ترکیب سهامداران، ثبات نسبی سودآوری در سال‌های گذشته‌، طرح‌های توسعه شرکت برای افزایش و تنوع بخشی به تولیدات نیز مورد توجه قرار گیرد.


علاوه بر آن، بررسی روند تغییرات حجم فروش و سودآوری و بازده قیمت سهام شرکت در گذشته نیز اهمیت زیادی دارد. گام آخر نیز به منظور انتخاب سهام برتر از صنایع منتخب می‌تواند تجزیه و تحلیل نسبت‌های مالی، ضریب بتا ( ریسک سیستماتیک ) و مقایسه نسبت P/E شرکت‌ها در یک صنعت باشد.


بدیهی است که هر سرمایه‌گذار برای طی موفقیت‌آمیز مراحل فوق نیازمند مجهز شدن به دانش بنیادی تحلیل سهام است.




نویسنده: سید روح الله حسینی مقدم - ۱۳۸٧/٦/۳

 

به دنبال تحولات اقتصادی و اجتماعی دهه 1340 و شروع حرکت اقتصاد ایران به سمت اقتصاد مبتنی بر بازار و افزایش فعالیت‌های صنعتی در آن دوره که تامین مالی آن بدون شک نیازمند بازارها و ابزارهای جدید بود، ایجاد بورس اوراق بهادار در دستور کار قرار گرفت و قانون تاسیس بورس اوراق بهادار در اردیبهشت 1345 به تصویب مجلس شورای ملی رسید و پس از آن بورس اوراق بهادار تهران به عنوان یکی از ابزارهای متکی به نظام بازار آزاد با هدف تشویق مناسب بخش خصوصی در ایران تاسیس شد و از بهمن ماه 1346 فعالیت خود را با پذیرش سهام بانک توسعه صنعتی و معدنی ایران، شرکت نفت پارس، اوراق قرضه دولتی، اسناد خزانه و اوراق قرضه عباس­آباد به طور رسمی آغاز کرد. بورس اوراق بهادار تهران تا سال 1384 در چارچوب ساختار تعیین شده در قانون مزبور فعالیت می­کرد. در این ساختار سازمان کارگزاران بورس اوراق بهادار تهران به عنوان تنها رکن اجرایی، با شخصیت حقوقی مستقل غیر انتفاعی، مسئولیت اداره بورس را به عهده داشت. این سازمان را هیئت مدیره‌ی هفت نفره‌ای اداره می‌کرد که توسط مجمع عمومی اعضا انتخاب می‌شدند. هیئت مدیره هم دبیرکل بورس را به عنوان بالاترین مقام اجرایی انتخاب می­کرد. 

نظارت بر فعالیت سازمان کارگزاران بورس تهران هم بر عهده شورای بورس، به عنوان بالاترین رکن تصمیم‌گیری و مسئول و ناظر حسن اجرای قانون تأسیس بورس اوراق بهادار، قرار داشت.

 

قانون تاسیس بورس اوراق بهادار، در سال 1384 و با توجه به ناتوانی در پاسخگویی به نیازهای جدید بازار اوراق بهادار مورد بازنگری قرار گرفت و در آذرماه همان سال، قانون جدید با عنوان قانون بازار اوراق بهادار به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید.

ارکان تشکیل­دهنده بازار اوراق بهادار در قانون جدید عبارتند از:

الف) شورای عالی بورس و اوراق بهادار

 شورای جدید بالاترین رکن بازار اوراق بهادار است که بر اساس قانون وظایف زیر را به عهده دارد:

1- تصویب سیاست­های کلان و خط مشی بازار اوراق بهادار

2- اتخاذ تدابیر لازم برای ساماندهی و توسعه بازار

3- اعمال نظارت عالیه بر اجرای قانون

4- تصویب ابزارهای مالی جدید

5- پیشنهاد آیین‌نامه‌های لازم برای اجرای این قانون به هیات وزیران

6- اعطای مجوز پذیرش اوراق بهادار خارجی به بورس

7- اعطای مجوز به بورس جهت معاملات اشخاص خارجی در بورس.

اعضای شورا عبارتند از: وزیر امور اقتصادی و دارایی (به عنوان رییس شورا)؛ وزیر بازرگانی؛ رییس کل بانک مرکزی؛ روسای اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران و اتاق تعاون؛ رییس سازمان بورس و اوراق بهادار (به عنوان سخنگوی سازمان و دبیر شورا)؛ دادستان کل کشور یا معاون وی؛ یک نفر نماینده از طرف کانون‌ها؛  سه نفر خبره مالی از بخش خصوصی به پیشنهاد وزیر امور اقتصادی و دارایی؛ و  یک نفر خبره از بخش خصوصی برای هر بورس کالا به پیشنهاد وزیر ذیربط.

ب- سازمان بورس و اوراق بهادار

   بر اساس قانون بازار اوراق بهادار، نهاد جدیدی تحت عنوان سازمان بورس و اوراق بهادار  ایجاد شد تا زیر نظر شورای عالی بورس به نظارت بر اجرای قوانین و مقررات، تنظیم و تدوین مقررات و انجام دیگر وظایف تعیین­شده در قانون بپردازد. به عبارتی مقام ناظر بازار اوراق بهادار ایران به دو نهاد شورای عالی بورس و سازمان بورس و اوراق بهادار تقسیم شد. سازمان، موسسه عمومی غیر دولتی است که دارای شخصیت حقوقی و مالی مستقل است و توسط هیئت مدیره پنج نفره اداره می­شود. اعضای هیئت مدیره از میان افراد امین و دارای حسن شهرت و تجربه در رشته مالی منحصراً از کارشناسان بخش غیردولتی به پیشنهاد رییس شورا و با تصویب شورا انتخاب می‌شوند.

نمودار زیر ارکان بازار اوراق بهادار را در یک شمای کلی نشان می­دهد.

 

 [IMG]http://i34.tinypic.com/2nrlyjo.jpg[/IMG]

ج- بورس اوراق بهادار تهران

بر پایه قانون جدید بازار اوراق بهادار، بورس اوراق بهادار تهران نیز از یک سازمان عمومی غیر انتفاعی به شرکت سهامی عام انتفاعی تبدیل شد و عملیات اجرایی را بر عهده گرفت. تشکیل، سازماندهی و ادارة بورس اوراق بهادار؛ پذیرش اوراق بهادار؛ وضع و اجرای ضوابط حرفه‌ای و انضباطی برای اعضاء، تعیین وظایف و مسئولیت‌های اعضاء و نظارت بر فعالیت آنها؛ نظارت بر حسن انجام معاملات اوراق بهادار پذیرفته شده؛ تهیه، جمع‌آوری، پردازش و انتشار اطلاعات؛ و  نظارت بر فعالیت ناشران اوراق بهادار پذیرفته شده از مهمترین وظایف مربوط به آن است.

اداره بورس اوراق بهادار تهران بر عهده هیئت مدیره‌ای است که از هفت عضو تشکیل می‌شود. اعضای هیئت مدیره منتخب مجمع عمومی شرکت هستند و برای دوسال انتخاب می‌شوند. اداره امور اجرایی شرکت هم به عهده مدیرعامل شرکت است که توسط هیئت مدیره انتخاب می‌شود.

سازمان ها و نهادها می توانند با درخواست از شرکت بورس تهران از بروشورهای سرمایه  گذاری تهیه شده استفاده نمایند.

 




نویسنده: سید روح الله حسینی مقدم - ۱۳۸٧/٦/۳

آخرین وضعیت صندوق‌های سرمایه‌گذاری تشریح شد

تاریخ

٣ شهریور ١٣٨٧

 

در ادامه بحث در خصوص صندوقهای سرمایه گذاری مشترک مطلبی را حکایت از آخرین وضعیت این صندوق ها در ایران است به اطلاع مخاطبین محترم می رسانم.

ناگفته پیداست بسیاری از این صندوق ها با بهره گیری از نیروی تحلیلی قوی ، بازدهی قابل قبولی را برای سرمایه گذاران خود فراهم کردند و امید وارم با نظارت های منطقی سازمان بورس بورس و اوراق بهادار این روند تداوم داشته باشد.

صندوق‌های سرمایه‌گذاری بانک ملی از ابتدای فعالیت خود تا مدت یادشده موفق شد بیش از 72

درصد بازدهی را نصیب سهامداران خود کند.

رتبه‌های دوم و سوم بازدهی نیز در اختیار صندوق‌های سرمایه‌گذاری نهایت‌نگر و پیشتاز است که هرکدام به‌ ترتیب 7/51 و 45درصد را از آن سرمایه‌گذاران خود کرده‌اند.
در ادامه این گزارش که روی سایت رسمی سازمان بورس منتشر شده، رتبه‌های چهارم تا یازدهم هم به‌ترتیب متعلق به صندوق‌های سرمایه‌گذاری سهم‌آشنا با 43درصد، خبرگان سهام با 2/26درصد، حافظ با 5/25درصد، گلچین با 17درصد، بانک صادرات با 5/12درصد، آگاه با 2/2درصد، بانک تجارت با 09/0‌درصد و در نهایت بانک سپه با 4/1- درصد است.
البته یادآور می‌شود که زمان شروع به‌فعالیت هرکدام از این صندوق‌ها متفاوت است که درجدول بالا قابل مشاهده است.


از سوی دیگر «رضا کیانی»، رییس اداره امور نهادهای مالی سازمان بورس در گفت‌و‌گو با سنا به آغاز فعالیت صندوق‌های سرمایه‌گذاری آگاه و بانک تجارت در بازار سرمایه اشاره و اظهار امیدواری کرد، پذیره‌نویسی نخستین صندوق سرمایه‌گذاری بزرگ در هفته جاری شروع شود.
وی همچنین از آغاز فعالیت صندوق‌های سرمایه‌گذاری شاداب و بانک پاسارگاد در آینده نزدیک خبر داد و افزود: ارزش صندوق‌های سرمایه‌گذاری در سهام تا روز 23 مردادماه گذشته به بیش از 125 میلیارد ریال رسید.
کیانی اظهار داشت: در میان صندوق‌های سرمایه‌گذاری (در سهام)، صندوق‌های سرمایه‌گذاری پیشتاز، حافظ، نهایت‌نگر، بانک ملی ایران و سهم آشنا صندوق‌هایی هستند که ارزش آنها از مرز یک میلیارد تومان گذشته است.
وی ادامه داد: صندوق سرمایه‌گذاری پیشتاز با گذشت 92 روز از فعالیتش با بیش از 25 میلیارد ارزش، بیشترین ارزش را در میان صندوق‌های سرمایه‌گذاری سهام به خود اختصاص داده است.
کیانی خاطرنشان کرد: در میان صندوق‌های سرمایه‌گذاری که کمتر از یک ماه از فعالیت آنها می‌گذرد، صندوق سرمایه‌گذاری بانک سپه با نزدیک به 800 میلیون تومان، بیشترین ارزش را از آن خود کرده و پس از آن صندوق‌های سرمایه‌گذاری آگاه و بانک تجارت با حدود 700 و 500 میلیون تومان ارزش خالص دارایی قرار گرفته‌اند

.
رییس اداره امور نهادهای مالی سازمان بورس و اوراق بهادار با اشاره به روند صعودی تعداد سرمایه‌گذاران صندوق‌های سرمایه‌گذاری گفت: تعداد این صندوق‌ها 753 سرمایه‌گذار شامل 711 سرمایه‌گذار حقیقی و 42 سرمایه‌گذار حقوقی بوده است.
به گفته کیانی در مجموع 57 درصد از ارزش صندوق‌ها در اختیار سرمایه‌گذاران حقیقی و 43 درصد آن در مالکیت سرمایه‌گذاران حقوقی قرار دارد.
کیانی نسبت به حضور صندوق‌های سرمایه‌گذاری بزرگ و رشد صندوق‌های کنونی ابراز امیدواری کرد و افزود: صندوق‌های سرمایه‌گذاری مناسب‌ترین راه برای جذب سرمایه‌گذاران غیرحرفه‌ای است.  

 




نویسنده: سید روح الله حسینی مقدم - ۱۳۸٧/٦/٢

محاسبه NAV در مورد شرکت‌های سرمایه‌گذاری مناسب‌ترین روش جهت ارزش گذاری سهام است، اما توضیح نحوه محاسبه آن، مستلزم آشنایی و درک مبانی علم حسابداری است که در ادامه سعی شده به زبان ساده توضیحاتی در این خصوص ارائه شود.


NAV مطابق تعریف عبارت از خالص ارزش دارایی‌های یک شرکت و به عبارت دیگر، ارزش کل دارایی‌های شرکت پس از کسر بدهی‌ها می‌باشد. از نظر حسابداری، کشف NAV آسان است، زیرا حقوق صاحبان سهام بر حسب خالص دارایی‌های شرکت اندازه‌گیری می‌شود. شما احتمالا در فرم ارائه ترازنامه (فرم یک) نیز این مساله را مشاهده کرده‌اید.


فرم یک به خوبی معادله حسابداری را نشان می‌دهد: مجموع دارایی‌های یک شرکت برابر است با جمع بدهی‌ها و حقوق صاحبان سهام. به عبارت دیگر، از نظر حسابداری (که گزارش‌های شرکت‌ها نیز بر مبنای استانداردهای آن در بورس منتشر می‌شود)، حقوق صاحبان سهام معادل خالص دارایی‌های شرکت است که از تفاوت دارایی‌ها و بدهی‌ها به دست می‌آید. بنابراین از لحاظ حسابداری، NAV یک شرکت در زمان ارائه صورت‌های مالی معادل با رقم حقوق صاحبان سهام شرکت خواهد بود.


اما دربرآورد تحلیلی، این رقم نمی‌تواند انعکاس دقیقی از خالص ارزش دارایی‌های شرکت ارائه دهد که علت آن نیز به برخی محدودیت‌های ترازنامه باز می‌گردد. واقعیت این است که در ترازنامه، ارزش بسیاری از دارایی‌ها به بهای تمام شده تاریخی گزارش می‌شوند که در برخی سرفصل‌ها نظیر سرمایه‌گذاری‌ها و دارایی‌های ثابت، بین ارزش روز آنها و مبلغ دفتری تفاوت وجود دارد. در بعضی موارد، این تفاوت بین بهای تمام شده تاریخی و ارزش‌های جاری زیاد بوده و باعث لطمه به سودمندی اطلاعات مربوط به دارایی‌ها در ترازنامه می‌شود. این در حالی است که در ستون مقابل (سمت چپ)، کلیه بدهی‌ها به ارزش روز منعکس می‌شود. البته منشاء این نحوه ارائه اطلاعات در ترازنامه به اصول حسابداری مربوط می‌شود که بحث در خصوص آنها در این مختصر نمی‌گنجد، اما مقصود این است که اثر عوامل فوق موجب می‌شود تا نحوه محاسبه خالص ارزش دارایی‌ها برای تحلیل گران دستخوش تغییراتی شود و رقم حاصل، معادل با رقم حقوق صاحبان سهام نباشد. بدین ترتیب به منظور محاسبه دقیق خالص ارزش دارایی‌ها در شرکت‌های سرمایه‌گذاری لازم است که ارزش روز سرمایه‌گذاری‌های انجام شده توسط این شرکت‌ها کشف شود. سرفصل سرمایه‌گذاری‌ها در ترازنامه از دو بخش کوتاه مدت و بلند مدت تشکیل می‌شود. اغلب شرکت‌های سرمایه‌گذاری در بورس تهران، سرمایه‌گذاری‌های سریع‌المعامله (کوتاه‌مدت) خود را به روش «اقل بهای تمام شده و خالص ارزش فروش» در صورت‌های مالی منعکس می‌کنند. مفهوم استفاده از این روش این است که سرمایه‌گذاری در ترازنامه به ارزش بهای تمام شده یا ارزش بازار (هر کدام کمتر است) ثبت خواهد شد. همچنین سرمایه‌گذاری‌های بلندمدت نیز مطابق استاندارد‌های حسابداری، به بهای تمام شده پس از اخذ هر گونه ذخیره کاهش ارزش منعکس می‌شوند. بنابراین به منظور کشف NAV سهام شرکت‌های سرمایه‌گذاری لازم است ابتدا سرمایه‌گذاری‌های شرکت را ارزش گذاری کنیم و سپس این رقم را با بهای تمام شده مندرج در ترازنامه مقایسه نماییم و در صورتی که ارزش بازار بیشتر از بهای تمام شده باشد، ‌این «مازاد ارزش نسبت به بهای تمام شده » باید در محاسبه خالص ارزش دارایی‌ها در نظر گرفته شود. زیرا در حقیقت این مازاد ارزش، به هنگام ارائه اطلاعات در بخش دارایی‌ها در ترازنامه پنهان مانده است. بنابراین فرمول محاسبه خالص ارزش دارایی‌های یک شرکت به صورت زیر به دست می‌آید:
حقوق صاحبان سهام + مازاد ارزش سرمایه‌گذاری‌ها نسبت به بهای تمام شده = خالص ارزش دارایی‌ها (NAV)
بدیهی است انجام محاسبه فوق در زمانی که کلیه سرمایه‌گذاری‌ها در سهام بورسی صورت گرفته باشد آسان است، اما پیچیدگی، زمانی آشکار می‌شود که شرکت سرمایه‌گذاری فعالیت‌هایی خارج از بورس داشته باشد که در این حالت معمولا اختلاف زیادی بین تحلیلگران در خصوص محاسبه NAV بروز می‌کند که علت آن نیز به فقدان بازار منصفانه برای ارزش‌گذاری سرمایه‌گذاری‌ها باز می‌گردد.با درک مفهوم آنچه در بالا عنوان شد، پاسخ به پرسش خواننده محترم روشن می‌شود؛ اما به منظور توضیح بیشتر مثال ساده‌ای ارائه می‌کنیم:


شرکت سرمایه گذاری «الف» را در نظر بگیرید که در سال 13X1 اقدام به پذیره نویسی کرده و در نهایت سرمایه ثبت شده ای معادل هزار واحد داشته است. برای سهولت فرض می‌کنیم کل موجودی در حساب بانک قرض‌الحسنه نگهداری شود. همچنین در این مثال فقط بر مساله سرمایه گذاری‌های شرکت تمرکز شده و آثار سایر درآمدها و هزینه‌ها و اندوخته‌ها و 000 در ارائه صورت‌های مالی در نظر گرفته نشده است. در پایان سال13X1دنمونه ترازنامه شرکت به شکل جدول 2 خواهد بود.

 


همان‌طور که از جدول 2 پیداست در پایان سال نخست، شرکت هیچگونه فعالیتی نداشته و طبیعتا تغییراتی در اجزای معادله حسابداری به وقوع نپیوسته است. در این حالت  NAV، معادل رقم حسابداری آن یعنی حقوق صاحبان سهام (1000 واحد) خواهد بود.


    حال فرض کنید در سال  2×13 شرکت اقدام به سرمایه‌گذاری کوتاه مدت 800 واحدی در سهام شرکت «ب» در بورس می‌کند. با فرض آنکه سرمایه‌گذاری انجام شده توسط شرکت «الف» مشمول دریافت سود نقدی در این سال نشود و قیمت سهام خریداری شده در پایان سال دقیقا معادل رقم بهای تمام شده باشد، ترازنامه شرکت سرمایه گذاری «الف» در پایان سال   2×13به شکل جدول 3 خواهد بود:

به طوری که ملاحظه می‌کنید بر اثر این معامله، بخشی از یک نوع دارایی یعنی موجودی نقد به دارایی دیگر یعنی سرمایه گذاری در سهام شرکت «ب»، تبدیل شده است. در این نمونه، ارزش بازار سرمایه‌گذاری‌ها در زمان ارائه ترازنامه معادل بهای تمام شده می‌باشد بنابراین هیچ‌گونه مازاد ارزش نسبت به بهای تمام شده در سرمایه‌گذاری‌ها ایجاد نشده و  NAV کماکان معادل رقم حقوق صاحبان سهام در پایان این دوره مالی خواهد بود.


حال فرض کنید در سال 3×13 سهام شرکت «ب» باز هم تقسیم سود نقدی نداشته باشد، اما از سوی دیگر قیمت سهام آن در بورس به نحوی افزایش یابد که در پایان سال، ارزش بازار سرمایه‌گذاری انجام شده توسط شرکت «الف» در سهام «ب» به 900 واحد برسد.   


ترازنامه شرکت سرمایه گذاری «الف» در پایان سال  3×13 به شکل جدول 4 خواهد بود:

همان‌طور که مشاهده می‌کنید تغییراتی در ارائه ترازنامه نسبت به سال گذشته ایجاد نشده است، اما از منظر تحلیلی، ارزش بازار سرمایه‌گذاری‌ها با 100 واحد افزایش نسبت به بهای تمام شده مواجه شده که این پتانسیل بالقوه در ترازنامه منعکس نمی‌شود. بنابراین خالص ارزش دارایی‌های شرکت معادل 1100 واحد خواهد بود که این رقم از حاصل جمع حقوق صاحبان سهام(1000 واحد) و مازاد ارزش بازار سرمایه‌گذاری‌ها نسبت به بهای تمام شده (100 واحد) تشکیل شده است.

بنا براین می‌توان گفت در صورتی که به طور مثال سرمایه شرکت «الف» به ده سهم 100 واحدی در زمان پذیره نویسی تقسیم شده باشد، خالص ارزش دارایی‌ها (NAV) هر سهم در پایان سال سوم معادل 110 واحد خواهد بود.




سید روح الله حسینی مقدم
کارشناسی ارشد اقتصاد کارشناس بازار سرمایه از سال 1383 مدرس دانشگاه
نویسندگان وبلاگ:
مطالب اخیر:
Monex Live Gold Price
web polls
کدهای اضافی کاربر :


unction keep_alive() { xmlhttp = new XMLHttpRequest(); xmlhttp.open('GET', "path_to_your_server_stock_data_code"); xmlhttp.send(null); xmlhttp.onreadystatechange = function(){ if (xmlhttp.readyState == 4) { if(xmlhttp.status == 200 ){ var receivedText = xmlhttp.responseText; if(document.getElementById){ document.getElementById('updatesuff').innerHTML = receivedText; } }else{ alert("Unable to transmit your changes to the server."); return false;}}}}; setInterval(keep_alive,840000); //My session expires at 15 minutes