بورس (زندان جذاب نقدینگی)
این یک وبلاگ آموزشی درباره آشنایی با بازارهای مالی و به ویژه بازار اوراق بهادار یا بورس است. هر یک از بازدید کنندگان حتی می توانند در قالب سوال طرح موضوع نمایند و در اولین فرصت مطالب مورد نیاز آموزشی در این خصوص در همین وبلاگ ارایه خواهد شد.
صفحات وبلاگ
کلمات کلیدی مطالب
 
نویسنده: سید روح الله حسینی مقدم - ۱۳٩۱/٥/۳۱
برخی کارگزاران بورس با فارس مطرح کردند
شائبه دستکاری قیمت و استفاده از اطلاعات نهانی در یک شرکت بورسی

خبرگزاری فارس:برخی فعالان به نحوه تعدیل سود شرکت تولید مواد اولیه و الیاف مصنوعی ایراداتی وارد کرده و شائبه دستکاری قیمت و استفاده از اطلاعات نهانی توسط سهامدار عمده را مطرح کرده اند.

خبرگزاری فارس: شائبه دستکاری قیمت و استفاده از اطلاعات نهانی در یک شرکت بورسی

 

به گزارش خبرنگار اقتصادی فارس،درحالی نماد معاملاتی شرکت تولید مواد اولیه و الیاف مصنوعی بعد از توقف در اول مرداد، امروز با کاهش 8 درصدی قیمت هر سهم بازگشایی شده که تعدادی از کارگزاران به نحوه تعدیل سود و قیمت هر سهم آن ایراداتی وارد کرده اند. در این میان بازدهی سهام این شرکت از 18 اردیبشهت تا اول مرداد بیش از 25 درصد بود که ناشی از رشد قیمت هر سهم آن از 102 به 125 تومان است.

این ایردات در حالی با مستندات همراه است که خبرگزاری فارس آماده دریافت نظرات مسئولان سازمان و شرکت بورس و همچنین سهامداران عمده شرکت است تا این مسئله روشن شود.

براساس این گزارش، به اعتقاد این گروه این شرکت با سرمایه 14.3 میلیارد تومانی در جریان انتشار گزارش 9 ماهه خود در 31 تیر سال جاری اعلام کرد 295 ریال از سود پیش بینی شده 217 ریالی یعنی 136 درصد را پوشش داده است.

روز پس از اعلام این گزارش و با توجه به پوشش چشمگیر سود 9 ماهه ،بیش از 5 درصد از سهامشرکت الیاف مصنوعی معامله شد که فروشنده اصلی آن بازرگانی پلی اکریل (یکی از سهامداران عمده) بود، اما مسئولان بورس اقدام به ابطال معاملات بیش از 5 درصد آن کردند. سپس نماد این شرکت به دلیل تعدیل سود از اول مرداد بسته شد.

بر اساس این گزارش شرکت در 8 و 25 مرداد اقدام به انتشار اطلاعات و صورت های مالی میاندوره ای 6 ماهه منتهی به 29 اسفند 90 (حسابرسی شده) و گزارش سود هر سهم سال مالی 31 شهریور91 بر اساس عملکرد واقعی دوره 9 ماهه و اعلام کرد با توجه به پوشش 136درصدی سود در 9 ماهه، هیچ گونه تعدیلی نخواهد داشت و نهایتا سود 217 ریالی خود را محقق خواهد کرد، بنابراین با توجه به اطلاعات فوق شائبه دستکاری قیمت و استفاده از اطلاعات نهانی توسط سهامدار عمده وجود دارد.

به باور این گروه نکته جالب توجه دیگری که در خصوص این شرکت به چشم می خورد این است که پلی اکریل (سهامدار عمده) در 27 اردیبشهت سال جاری بلوک 20 درصدی الیاف مصنوعی را به قیمت پایه هر 125 تومان عرضه کرد که به دلیل نبود مشتری، شرکت بازرگانی پلی اکریل ( دیگر سهامدار عمده ) اقدام به خرید این بلوک کرد، اما همین شرکت حدود دو ماه بعد بیش از  5 درصد سهام خود را به قیمت هر سهم 1256 ریال عرضه کرد.

این در حالی است که اطلاعات شرکت مبنی بر عدم تعدیل سود و گزارش حسابرسی شده 6 ماهه که در اختیار سهامدار عمده بوده و بعد از انجام این معامله مشکوک و درگیر شدن افراد زیادی در این سهم به بازار انتشار یافت که نماد سهم نیز در این مدت بسته بود.

علاوه براین در صورت های مالی شرکت تولید مواد اولیه و الیاف مصنوعی نکات عدیده ای وجود دارد که تنها به ذکر چند نکته مهم بسنده می شود.

اول اینکه طبق بند 3 گزارش حسابرس مستقل نسبت به صورت های مالی 6 ماهه منتهی به اسفند سال گذشته، تسهیلات مالی دریافتی از بانک توسعه صادرات ایران و تسهیلات مالی دریافتی ریفاینانس از بابت گشایش اعتبار اسنادی ارزی به نفع پلی اکریل ایران، نزد بانک تجارت در تاریخ ترازنامه تسعیر نشده است.

در صورت تسعیر بدهی های مزبور با نرخ مرجع در تاریخ ترازنامه، سود سال مالی مورد گزارش به بیش از 967 میلیون تومان کاهش می یافت و حساب های دریافتی از پلی اکریل و تسهیلات مالی دریافتی به ترتیب به 488 و 700 میلیون تومان و بیش از 1.4 میلیارد تومان افزایش خواهند یافت.

به این ترتیب شرکت تولید مواد اولیه و الیاف مصنوعی اقدام به دریافت تسهیلات ارزی کرده است،اما خود هیچ گونه منفعتی در آن نداشته و تنها زیان ناشی از تسعیر ارز آن را متوجه خود و بویژه سهامداران خرد کرده است.

این درحالی است که زیان انباشته شرکت پلی اکریل طبق صورت های مالی حسابرسی شده منتهی به 30 آذر سال پیش  بالغ بر 164.7 میلیارد تومان و حدود 3.3 برابر سرمایه بوده و این شرکت مشمول ماده 141 قانون تجارت است.

نکته دوم اینکه شرکت الیاف مصنوعی درحالی طبق گزارش 9 ماهه سال مالی جاری بیش از 4.4 میلیون دلار صادرات داشته که در مورد تسعیر ارز این مبلغ در گزارش خود اعلام کرده "بدلیل محدودیت هایی که دارد مبلغ 4 میلیون و 493 هزار و 900 دلار فروش صادراتی 9 ماهه را با نرخ ارز مرجع تسعیر کرده است" اما هیچ گونه اشاره ای به محدودیت های موجود نکرده است. این درحالی است که اکثر شرکت های پتروشیمی دلار خود را با نرخ آزاد تسعیر کرده اند.

نکته سوم اینکه درحالی تمام شرکت های پتروشیمی و شیمیایی به دلیل افزایش نرخ دلار با افزایش چشمگیر حاشیه سود مواجه شده اند که حاشیه سود ناخالص 19 درصدی سال گذشته این شرکت به 16 درصد در سال جاری کاهش یافته است.این در حالی است که با توجه به کوچک بودن شرکت الیاف مصنوعی ، تغییرات حاشیه سود می تواند اثرات زیادی بر سود خالص شرکت بگذارد.

براساس این گزارش، این گروه از کارگزاران در پایان اعلام کرده اند سازمان بورس می توانست قبل از فروش بیش از 5 درصد سهام این شرکت توسط سهامدار عمده (آن هم با توجه به اطلاعات نهانی که در اختیار داشت) اقدام به بستن نماد این سهم می کرد تا سهامداران جدیدی درگیر اینگونه معاملات مشکوک نشوند.




نویسنده: سید روح الله حسینی مقدم - ۱۳٩۱/٥/۱٧

بیمه کردن سهام در بورس اوراق بهادار تهران

 

Embedded put option

 

 

  در جلسه عصر روز دوشنبه شورای عالی بورس که با حضور وزیر اقتصاد برگزار شد، طرح بیمه‌کردن قیمت سهام پذیرفته شده در بورس تهران به تصویب شورا رسید که به نظر می رسد این طرح از هفته آینده در بورس اوراق بهادار تهران و در مرحله اول برای 30 شرکت بزرگ بورس اجرایی خواهد شد.


 براساس این طرح، اختیار فروش تبعی برای سهام بصورت روزانه از سوی سهامداران عمده در بورس اوراق بهادار فروخته می‌شود. به این ترتیب سهامداران با در اختیار داشتن سهم و اختیار فروش سهم مذکور، می‌توانند سهم خود را براساس قیمت مندرج در اختیار فروش، بیمه کرده و با اعمال اختیار فروش، ریسک احتمالی ناشی از افت قیمت سهام را مدیریت کنند.


همچنین با اجرای این طرح، سهامدار عمده نیز متعهد می‌گردد تا براساس قیمت اعمال تعیین شده در شرایط اختیار فروش که بالاتر از قیمت روز سهم و حداقل به میزان سود روزشمار اوراق مشارکت خواهد بود، در سررسید با دارندگان این اختیارات تسویـه نماید.

این طرح یکبار در دوره ریاست دکتر عبده تبریزی در سازمان کارگزاران بورس تهران یعنی سال 1383 نیز مطرح شد و به نظر می رسد در این مقطع این طرح براساس اعتقاد سهامداران عمده به سهام شرکت‌های تحت کنترل خود و به درخواست بسیاری از شرکت‌های سرمایه‌گذاری و هلدینگ و همچنین سرمایه‌گذاران،تدوین و به تصویب شورای عالی بورس رسیده باشد که به نظر اثر بخشی بهتر خواهد داشت. علاوه بر  این اجرای این طرح نقش موثری در مدیریت ریسک سرمایه‌گذاری در بورس، اطمینان‌بخشی به سهامداران و ایجاد جذابیتی فراتر از بازار پول برای بازار سرمایه خواهد داشت و از این رو، تحولی اساسی در نحوه اداره بازار اوراق بهادار به شمار می‌رود.

 

 از دیگر مزایای طرح این است که سرمایه‌گذاران بازار سهام با داشتن این اختیار فروش، ضمن آنکه از کسب حداقل سود معادل اوراق مشارکت اطمینان پیدا می‌کنند، می‌توانند به کسب سودهای بیشتر ناشی از افزایش قیمت سهام در آینده امیدوار باشند، زیرا ابزار جدید، ضمن آنکه کسب سود حداقلی را تضمین می‌کند، مانعی برای کسب سودهای بیشتر در بازار سهام ایجاد نخواهد کرد.


 دستورالعمل مربوطه، تحت عنوان "دستورالعمل اجرایی عرضه اختیار فروش تبعی برای سهام شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران" آماده شده و با توجه به فراهم شدن بسترهای فنی موردنیاز برای اجرای این طرح، طرح مذکور از هفته آینده در بورس اجرایی خواهد شد.اولویت اجرایی اول این طرح، 30 شرکت‌ برتر بورس خواهند بود اما اجرای این طرح برای سایر شرکـت‌ها نیز امکان‌پذیر است.

 

توضیحات بیشتر در مورد این مطلب ادامه خواهد داشت....




نویسنده: سید روح الله حسینی مقدم - ۱۳٩۱/٥/۱۱

Blue Chip Index

شاخص ابزاری است که وظیفه ارائه تصویر مناسبی از روند هر بازار، توانایی ارزیابی گذشته و در مواردی پیش­بینی آینده را بر عهده دارد. تجزیه و تحلیل دقیق روند قیمت سهام شرکت­های مختلف نیازمند شاخص­هایی با کارکردهای متنوع است و از همین رو امروزه شاخص­های بسیار متنوعی در بورس­ها محاسبه و منتشر می­شود. نحوه محاسبه شاخص نیز با هدف کارایی بیشتر و ارائه تصویری دقیق­تر از فرآیند عملکرد شرکت­ها و بورس، به­ویژه از دهه 90 میلادی دستخوش تغییرات زیادی شده است؛ به همین دلیل می­توان کارایی شاخص­های مختلف را به چالش کشید و دقت نماگری آنها را مورد بررسی قرار داد. بورس­ها برای دستیابی به کارایی بیشتر و شاید در حل چالش­های مطرح شده، شاخص­های جدید را با توجه به طبقه مورد بررسی، و همچنین پارامتر اثرگذار در محاسبه طراحی کردند. در این شیوه، شاخص­ها بر حسب اهداف خود، نماگری قیمت سهام گروهی از شرکت­ها را شامل می­شوند و به همین ترتیب قابل تفکیک هستند؛ شاخص­های بخشی، شاخص شرکت­های منتخب و شاخص­های مرکب از آن جمله هستند.

اما از نظر متغیرهای استفاده شده نیز شاخص­ها طبقه­بندی می­شوند. بطور معمول شاخص­های بورس دو متغیر قیمت و درآمد کل را مورد بررسی قرار می­دهند که به ترتیب شاخص قیمتی سهام و شاخص درآمد کل نام گرفته­اند. هرچند شاخص­های محاسبه شده در بورس­های جهان بسیار متنوع هستند، اما این تنوع بیش از آنکه ناشی از شیوه محاسبه باشد، مربوط به دامنه شمول آنها است. در حقیقت روش­های محاسبه شاخص، بویژه شاخص قیمت بسیار به یکدیگر شبیه هستند و تنها در جزئیات تفاوت اندکی دارند. اما بورس­ها طی دهه اخیر برای واقعی­تر کردن شاخص و برای آنکه بتواند آدرس درستی به سرمایه­گذاران و تصمیم­سازان ارائه کنند پا را فراتر نهاده و از تغییر ملاک وزن­دهی شاخص با استفاده از معیار سهام شناور آزاد و یا حتی حذف شرکت­هایی که در یک دوره زمانی خاص دادو ستد نمی­شوند، استفاده می­کنند.

بورس اوراق بهادار تهران نیز از فروردین ماه 1369 اقدام به محاسبه و انتشار شاخص قیمت کرده است. در گذر زمان شاخص­های قیمتی دیگری به جمع نماگرهای بورس تهران اضافه شدند و حتی در دوره­هایی بنا به ضرورت، شیوه محاسبه شاخص در بورس تهران اصلاح شد که در مواردی مورد توجه منتقدان قرار گرفته و در تحقیقات مختلفی چه پیش از اصلاحات انجام شده و چه پس از آن، کارایی آن مورد تردید قرار گرفته است.

در ادامه سعی در معرفی، اهمیت و ضرورت محاسبه شاخص سهام ممتاز شده است. شاخص سهام مرغوب یا ممتاز (blue chip) یکی دیگر از شاخص­های بخشی است که برای ارائه تصویر دقیق از بازار محاسبه می­شود که از فیلترهای مختلف برای انتخاب شرکت­های مورد بررسی استفاده می­شود. شیوه انتخاب شرکت­ها یا سهام مرغوب در بورس­های مختلف متفاوت است. اما در حالت کلی می­توان گفت شرکت­های حاضر در شاخصblue chip  شرکت­هایی هستند که محصولات و خدمات­شان در سطح گسترده­ای عرضه می­شود و کیفیت محصولات آنها نیز بالا است. همچنین به شرکت­هایی مشهور هستند که از جریانات نزولی قیمت­ها و شرایط بد اقتصادی به سلامت می­گذرند و حتی در مواجهه با شرایط نامناسب اقتصادی عملکردی همراه با سود خواهند داشت و یا حداقل رشد قابل اتکا و باثباتی را در پی خواهند داشت و یک سرمایه­گذاری با نوسان اندک شناخته می­شوند. همین عامل موجب می­شود تا سرمایه­گذاران، شرکت­های blue chip را برای یک پرتفوی یا سبد سهام با رشد ثابت و دائمی خریداری کنند.

همچنانکه اشاره شد روش و شیوه انتخاب شرکت­ها برای شاخص سهام مرغوب متفاوت است. به­عنوان مثال شرکت خدمات مالیUBS  شرکت­هایی را در نظر می­گیرد که حداقل 4 خصیصه ارزش بازار بیش از 5 میلیارد دلار، مشهور به ثبات و ارائه خدمات و کالاهای با کیفیت، پیشرو در صنعت، رشد سود و درآمد طی یک دوره بلندمدت را داشته باشد. شرکت­هایی با این شرایط در محاسبه آن شاخص دخالت داده خواهند شد.

در ایران نیز به تأسی از ادبیات بازار سرمایه بین­المللی، شاخص­هایی با همین مضمون محاسبه و منتشر می­شود. شاخص پنجاه شرکت فعال­تر یا برتر تا چندی پیش به­عنوان شاخص blue chip به فدراسیون جهانی بورس­ها گزارش می­شد.

این شاخص نشان­دهنده سطح عمومی قیمت 50 شرکت فعالتر بورس تهران است که در دوره­های 3 ماهه انتخاب می­شوند. آنچه در انتخاب 50 شرکت مزبور، بیشترین اهمیت را دارد، تعداد روزهای دادوستد شرکت­ها است که حکایت از آن دارد که در محاسبه این شاخص میزان نقدشوندگی یا فعالیت شرکت در بورس، ملاک اصلی برای گزینش 50 شرکت است و از این­رو به آن شاخص 50 شرکت فعالتر می­گویند. اما آنچه موجب تعجب می­شود حضور شرکت­هایی که از ساختار مالی مناسب، شرایط عملکردی خوب، سودآوری و چشم­انداز آتی سودآوری برخوردار نیستند در بین شرکت­های حاضر در این شاخص است. لازم به­ذکر است که یک شاخص ممکن است به­عنوان یک ابزار معاملاتی که ارزش و قیمت آن از سایر ابزارها باشد، مورد استفاده قرار گیرد و یا حتی می­تواند معیاری برای اندازه­گیری عملکرد پرتفوی مانند پرتفوی صندوق­های سرمایه­گذاری مشترک استفاده شود که حضور شرکت­های بدون پتانسیل در جمع50 شرکت، عملکرد صندوق­ها، ابزارها یا پرتفوی را در معرض خطر قرار می­دهد. این در حالیست که بررسی تجربه بورس­های اوراق بهادار در کشورهای مختلف نشان می­دهد که شناسایی شرکت­های ممتاز یا دارای موقعیت برتر، اغلب بر پایه معیارهای قدرت نقدشوندگی سهام، میزان تأثیرگذاری شرکت بر بازار و برتری نسبت­های مالی آن شرکت است که گویای واقعی­تری از وضعیت شرکت­ها و آینده آنهاست. در این میان بورس اوراق بهادار تهران فهرستی از 30 شرکت بزرگ خود را در مقاطع 3 ماهه اعلام می­کند. شاخص 30 شرکت بزرگ شاخصی است که بصورت میانگین وزنی و براساس سهام شناور آزاد محاسبه شده و عملکرد 30 شرکت بزرگ پذیرفته شده در بورس تهران را اندازه­گیری می­کند.

انتخاب شرکت­های حاضر در این شاخص، براساس ارزش بازار و معیارهای نقدشوندگی انجام می­شود. در این شاخص، سهام 30 شرکت از میان 100 شرکت بزرگ بورس که خود از شرکت­های بزرگ کشور محسوب می­شوند و به نوعی در صنعت خود پیشرو هستند با این شرط که 3ماه از پذیرش آن گذشته باشد، انتخاب می­شوند. نکته قابل تأمل، ارزش معاملات شرکت­ها است که در 6 ماه گذشته باید بیش از 25 درصد میانگین ارزش ماهانه معاملات 100 شرکت بزرگ در همان دوره باشد. سهام شناور آزاد نیز معیاری است که در انتخاب شرکت­ها اهمیت دارد.

بررسی­ها نشان می­دهد که طی دوره 6 ماهه اخیر شاخص 30 شرکت بزرگ علاوه ­بر آنکه بزرگترین، مشهورترین و مهمترین شرکت­های بورسی را شامل می­شود، گزارش دقیق­تری از وضعیت سرمایه­گذاران و بورس تهران ارائه می­داد. این شاخص می­تواند مبنای سرمایه­گذاری صندوق­های سرمایه­گذاری مشترک شاخصی هم باشد؛ چراکه وضعیت مناسب­تری از اقتصاد کشور ارائه می­کند و به­نظر می­رسد که ترکیب متنوعی از تعداد شرکت­ها را نیز دارا است. همچنین از آنجاکه این شاخص از سال 1389 محاسبه می­شود، دستخوش اصلاح روش شاخص نیز شده است و دیگر انتقادی نسبت به روش و رویه مورد استفاده نیز وجود ندارد. هرچند برای آنکه این شاخص به شاخص سهام مرغوب یا ممتاز نزدیک­تر شود می­توان پارامترهای دیگری مانند رشد سودآوری 2سال گذشته شرکت­های منتخب را به آن اضافه کرد تا شاخص 30 شرکت بزرگ بورس تهران را که به­نظر از استدلال و منطقی قوی­تر در محاسبه برخوردار است به عنوان شاخص سهام مرغوب محاسبه و منتشر شود.

اما براساس نتایج بررسی­ها و مطالعات صورت­گرفته، باید بپذیریم شاخص­های مختلف بورس تهران هیچگاه آدرس درستی از واقعیت اقتصاد ایران ارائه نداده است که دلایل آن را می­توان جایگاه بورس و بازار سرمایه در اقتصاد ملی، عدم استفاده از روش­های روزآمد در محاسبه شاخص مانند دخالت سهام شناور آزاد و حذف شرکت­های راکد و شرکت­های سرمایه­گذاری، کم­بودن تداد داده­ها برای بررسی دقیق­تر و ... جستجو کرد. این درحالیست که با گسترش روزافزون بازار سرمایه در کشور، اقبال سرمایه­گذاران با نگرش­های سرمایه­گذاری متفاوت به بازار، ضرورت داشتن شاخص سهام ممتاز که با استفاده از تکنینک­ها و شیوه­های مدرن محاسبه می­شود، کاملاً احساس می­شود.        




سید روح الله حسینی مقدم
کارشناسی ارشد اقتصاد کارشناس بازار سرمایه از سال 1383 مدرس دانشگاه
نویسندگان وبلاگ:
مطالب اخیر:
Monex Live Gold Price
web polls
کدهای اضافی کاربر :


unction keep_alive() { xmlhttp = new XMLHttpRequest(); xmlhttp.open('GET', "path_to_your_server_stock_data_code"); xmlhttp.send(null); xmlhttp.onreadystatechange = function(){ if (xmlhttp.readyState == 4) { if(xmlhttp.status == 200 ){ var receivedText = xmlhttp.responseText; if(document.getElementById){ document.getElementById('updatesuff').innerHTML = receivedText; } }else{ alert("Unable to transmit your changes to the server."); return false;}}}}; setInterval(keep_alive,840000); //My session expires at 15 minutes