بورس (زندان جذاب نقدینگی)
این یک وبلاگ آموزشی درباره آشنایی با بازارهای مالی و به ویژه بازار اوراق بهادار یا بورس است. هر یک از بازدید کنندگان حتی می توانند در قالب سوال طرح موضوع نمایند و در اولین فرصت مطالب مورد نیاز آموزشی در این خصوص در همین وبلاگ ارایه خواهد شد.
صفحات وبلاگ
کلمات کلیدی مطالب
نویسنده: سید روح الله حسینی مقدم - ۱۳٩۳/٩/٢۳

۴ علت اصلی در سقوط طلای سیاه

یک کارشناس ۴ علت اصلی در سقوط طلای سیاه را بررسی کرد و انتظار افزایش قیمت نفت به بیش از ۱۰۰ دلار در کوتاه مدت را تا حدود زیادی غیر منطقی دانست .
 

 

به گزارش پایگاه خبری بورس پرس به نقل از بورس نیوز، روند طولانی مدت قیمت نفت در آینده را دو عامل اساسی تحت الشعاع خود قرار داده اند: در سمت عرضه همان طور که می دانیم نفت جزو سوخت های تجدیدناپذیر بوده و بنابراین در طولانی مدت مقدار آن کاهش خواهد یافت. در سمت تقاضا نیز تلاش برای استفاده از انرژی های جایگزین مانند انرژی های هسته ای، بادی، خورشیدی، زمین گرمایی، امواج دریا و غیره همچنان ادامه دارد. چالش بین این دو مقوله، تعیین کننده روندآتی قیمت نفت خواهد بود.

نفت خام مایعی غلیظ، سیاه و چسبناک است که از چاه‏های نفت استخراج می ‏شود. به این ماده، طلای سیاه هم می‏گویند؛ چرا که پایه‏ های اقتصاد و صنعت جهان بر آن استوار است. این مایع پایه اولیه ساخت بسیاری از ملزومات زندگی و اصلی ترین منبع تولید انرژی حال حاضر جهان می باشد. هر چند همواره هم برای نوع بشر سودمند نبوده و علت اصلی بسیاری از جنگ ها و لشکرکشی های دنیا بوده است.

پس از گذشت 1958 روز و بعد از سقوط حدود 45 درصدی در بازه 6 ماهه دوباره قیمت این ماده ارزشمند به محدوده 58 دلار رسیده تا عده ای را خوشحال و عده ای دیگر را در بهت فرو برد. در این نوشتار سعی داریم در ابتدا عوامل عمده تعیین کننده قیمت نفت را تبیین کرده و در ادامه دلایل افت اخیر را تشریح و در نهایت نتیجه گیری کنیم.

یکی از بزرگ ترین چالش ها در مبادلات دارایی ها، پیش بینی روند قیمتی و نوسانات آن است که این امر به صورت دقیق تقریباً غیر ممکن می باشد؛ به همین دلیل نیز ممکن است معتبرترین شرکت های سرمایه گذاری نیز علی رغم بهره گیری از نیروهای متخصص دچار اشتباه در امر پیش بینی روند قیمتی و نوسانات آن شود.

نمونه بارز این مسئله در مورد پیش بینی قیمت نفت نیز اتفاق افتاد به طوری که در ابتدای سال 2014 میلادی معتبرترین مؤسسات پیش بینی، در بدترین حالت قیمت 90 دلار را برای این طلای سیاه پیش بینی می کردند. همانند سایر بازارها عوامل و شاخص های مؤثر بر تغییرات قیمت نفت را می توان به دو دسته ساختاری و عوامل تصادفی تقسیم بندی کرد.

عوامل ساختاری شامل قدرت عرضه و تقاضا، عوامل سیاسی، اجتماعی و ژئوپولتیک، رشد اقتصادی کشورها و تغییرات فناوری، آب و هوا، بازار فرآورده ها و پالایش و تصمیمات مجامع و سازمان های کنترل کننده قیمت می شود که معمولاً از روندی بلند مدت و تدریجی پیروی می کنند.در کنار عوامل بلند مدت، عوامل تصادفی و شوک های غیرقابل پیش بینی مانند تغییرات ناگهانی آب و هوا، وقوع حوادث طبیعی مانند طوفان، زلزله و سیل و جنگ یا تحریم وجود دارند که نمی توان آن ها را پیش بینی کرده و بایستی به عنوان عامل خطا در کنار عوامل ساختاری در نظر گرفت. وجود همین عوامل، پیش بینی قیمت نفت، مقدار فروش و در نتیجه درآمدهای نفتی حاصل را دشوار می کند.

نکته مهم در این زمینه، آن است که نمی توان تک تک عوامل را بدون در نظر گرفتن هم و به صورت مستقل بررسی کرد، بلکه باید همه عوامل را با در نظر گرفتن اثرات متقابل بررسی کرد. در ادامه سعی می کنیم تا دلایل اصلی افت اخیر نفت را به صورت موردی تشریح کنیم.

1. نفت شیل: یکی از مهم ترین عوامل سقوط قیمت ها تقویت طرف عرضه می باشد که نفت شیل آمریکا نقش اساسی در این امر بازی می کند. اگر بخواهیم دقیق تر این موضوع را بررسی کنیم ریشه این سقوط قیمت به سال 2008 و کوتولای تگزاس، یک شهر کوچک بین سان آنتونیو و مرز مکزیک برمی گردد. در آن زمان ایالات متحده حدود 7.4 میلیون بشکه در روز استخراج می کرد. در سال های 2009 و 2010 به خاطر بهبود اقتصاد جهانی، میزان تقاضا نیز افزایش یافت و این حجم اضافه شده به سمت عرضه تقریباً نادیده گرفته شد. پس از جریان نفت شیل، ایالات متحده واردات نفت خود را به شدت کاهش داد. با توجه به آخرین گزارش اوپک نیز، بایستی به این نکته اشاره کرد که مازاد نیاز ایالات متحده به ترتیب از کانادا، عربستان سعودی و مکزیک تأمین می شود.

2. جنگ قیمت: با افزایش میزان تولید نفت ایالات متحده، اپک در آخرین نشست خود حاضر به کاهش تولید نفت خود نشد و این امر بر تدوام ریزش نفت دامن زد. چیزی که با تصمیم اخیر مجمع اوپک مشخص شد آن است که مدت زمان زیادی می باشد که کنترل قیمت نفت از دست این سازمان خارج شده است. اجماع اوپک فقط تبدیل به یک موضع نمادین شده و از آن جایی که اجماع نظری در اعضایش مشاهده نمی شود، نمی تواند باعث کنترل قیمت ها شود. هر چند در این میان زمزمه هایی از هم دستی ایالات متحده و عربستان سعودی برای اعمال فشار بر روسیه و ایران نیز به گوش می رشد که کمی دور از واقع به نظر می رسد.

3. کاهش تقاضا: حال به سمت دوم معادله عرضه و تقاضا می رسیم. کاهش رشد اقتصادی چین و تضعیف اقتصاد اروپا، باعث کاهش تقاضای جهانی شده است. آژانس بین المللی انرژی نیز در آخرین گزارش خود مربوط به ماه دسامبر، پیش بینی خود را با 230 هزار بشکه کاهش به رقم 3/93 میلیون بشکه در روز رساند تا بلافاصله تبدیل به عامل مؤثری بر کاهش قیمت نفت، افزایش نگرانی عمومی و کاهش شاخص های جهانی بورس شود. سیاست های جدید اتحادیه اروپا و ایالات متحده مبنی بر اعمال تشویق برای استفاده از انرژی های نوظهور و غیر نفتی نیز در میان مدت تقاضای جهانی نفت را تحت تأثیر خود قرار خواهد داد.

4. کاهش ترس های ژئوپولوتیک: تنش های ژئوپولتیک در زمینه الحاق کریمه به روسیه، جنگ شهری در سوریه و پیش روی های گروه تروریستی داعش در عراق تا نیمه سال به لحاظ روانی قیمت های نفت را با وجود فزونی عرضه از تقاضا بالا نگه داشت ولی به تدریج و با مشخص شدن آثار این اتفاقات، همانند ادامه استخراج از حوزه های نفتی جنوب عراق، ترس سرمایه گذاران از این تنش ها در نیمه دوم سال فرو ریخت.

با توجه به آخرین دورنمای ترسیم شده از سوی آژانس بین المللی انرژی، انتظار افزایش قیمت نفت به سطوح بالای 100 دلار در کوتاه مدت تا حدود زیادی غیر منطقی به نظر می رسد. روند طولانی مدت قیمت نفت در آینده را دو عامل اساسی تحت الشعاع خود قرار داده اند: در سمت عرضه همان طور که می دانیم نفت جزو سوخت های تجدیدناپذیر بوده و بنابراین در طولانی مدت مقدار آن کاهش خواهد یافت. در سمت تقاضا نیز تلاش برای استفاده از انرژی های جایگزین مانند انرژی های هسته ای، بادی، خورشیدی، زمین گرمایی، امواج دریا و غیره همچنان ادامه دارد. چالش بین این دو مقوله، تعیین کننده روندآتی قیمت نفت خواهد بود.

رضا اسمعیل زاده - مدیر امور سرمایه گذاری شرکت تسکو




نویسنده: سید روح الله حسینی مقدم - ۱۳٩۳/٩/٥

نشست با تحلیلگران یکی از متداولترین سیستم­های برقراری ارتباط و مورد انتظارترین آن است و شرکت­ها در این نشست جزئیات بیشتری از عملکرد مالی خود ارائه می­کنند. این نشست­ها معمولاً توسط بیشتر شرکت­های بزرگ برگزار می­شود. در ایالات متحده پس از تصویب قانون افشای کامل تقریباً هر شرکتی اینگونه نشست­ها را برگزار می­کند و این موضوع تنها به شرکت­های بزرگ خلاصه نمی­شود. تشکیل چنین جلساتی یکی از موثرترین و کاراترین روش­هایی است که مدیریت می­تواند با استفاده از آن با بازار اوراق بهادار ارتباط برقرار نماید. بدلیل همین اهمیت است که گاهی در برخی از شرکت­ها سالانه 4 کنفرانس خبری برگزار می­شود.

نشست اطلاع­رسانی هر چند که شاید زمان زیادی از شرکت برای برنامه­ریزی بگیرد، اما به شرکت اجازه می­دهد تا بصورت رسمی با تعداد زیادی از سرمایه­گذاران و تحلیلگران ارتباط برقرار کنند. بر اساس مطالعات انجام شده، بیش از 64 درصد از شرکت­های بزرگ در ایالات متحده، نشست خبری برگزار می­کنند. این نشست فرصتی است برای تیم مدیریتی تا توانایی مدیران شرکت را نشان دهد و همچنین عامل ایجاد اعتماد در تیم مدیریتی برای امور اجرایی است.

منافع نشست اطلاع­رسانی:

- دریافت نظرات تحلیل­گران نسبت به شرکت

- بروزآوری و آموزش مستقیم تحلیلگران از کسب و کار شرکت

- دریافت نگرش تحلیلگران به صنعت موردنظر و رقبای شرکت

- ایجاد فضای دریافت نظرات گروه سوم به کسب و کار شرکت

- تقویت رابطه بین فعالان بازار با بخش واقعی اقتصاد

 

به چند دلیل کنفرانس خبری می­تواند موفق باشد یا ناکام بماند و موفقیت این کنفرانس به توانایی­های مدیریت و تدارکاتی بستگی دارد که بتواند محتوی گزارش و شیوه ارائه اطلاعات را هماهنگ نماید.

این جلسات می­تواند تصویری مناسب از چشم انداز، عملیات و اعداد مرتبط به شرکت­ها را در ذهن سرمایه­گذاران ارائه نماید. حتی شرکت می­تواند دستاوردهای جدید را در این نشست معرفی نماید و معمولا مدیران مرتبط با بحث­های جدید نیز در جلسه حضور می­یابند.

باید و نبایدهای نشست اطلاع­رسانی

از دیدگاه ساختار برگزاری و محتوای مطالب ارائه شده در این جلسه، عموماً متخصص روابط سرمایه­گذاران این جلسه را آغاز می­کنند و به مطالبی که در جلسه ارائه خواهد شد، اشاره می­نماید. سخنران اول جلسه مدیرعامل شرکت خواهد بود که بطور کلی به آخرین گزارش عملکرد شرکت می­پردازد و بیشتر به ویژگی­های کیفی اشاره می­کند. سپس نوبت به بالاترین مقام مالی شرکت می­رسد تا به تفصیل سطر به سطر اقلام صورتهای مالی را توضیح دهد و صرفاً به بیان آنها بصورت درصدی اکتفا نمی­کند و حتی آنها را با اقلام دوره قبل مقایسه می­نماید و سرانجام مقادیر پیش­بینی شده را مورد بررسی قرار دهد.

سرانجام مدیرعامل جلسه را به پایان می رساند. مدیرعامل در این مرحله باید درباره استرتژی­ها و برنامه­های سال بعد صحبت و موضوعاتی را با مخاطبان در میان بگذارد که چرا شرکت در این مقطع به این نکات توجه ویژه می­نماید. پس از آن، نوبت به پرسش و پاسخ می رسد. با توجه به اینکه این جلسه از موثرترین و کاراترین روش­های ارتباط مدیریت شرکت با بازار اوراق بهادار است، اهمیت دارد که مطلب یا متنی که کنفرانس ارائه می­شود از پیش تهیه گردد. توصیه می­شود که هر کلمه یا واژه­ای باید بصورت سنجیده بیان شود. سخنرانی­ها نباید بیش از 20 تا 30 دقیقه باشد.

داشتن متن سخنرانی از این منظر اهمیت دارد که به مدیران شرکت در ارائه مطالب تسلط می­دهد و به حضار بویژه سرمایه­گذاران و تحلیلگران این ذهنیت را منتقل می­کند که سکان کشتی شرکت در دست افراد مسلطی است و به شیوه عالی هدایت می­شود و این موضوع به سرمایه­گذاران آرامش خاطر می­دهد.

در این جلسه مدیران باید به دیدگاهها و نگرانی­هایی توجه کنند که تحلیلگران در مورد شرکت دارند. برای مثال افزایش شدید هزینه­ها در دوره جاری، بدهی های خارج از ترازنامه یا اثربخش بودن یک دعوای خاص و ...

یکی از معضلات این کنفرانس آن است که برخی از مدیران بلندپروازی می­کنند. مقامات اجرایی، طی سال، کارهای طاقت­فرسایی انجام می­دهند تا فقط چند دقیقه در برابر سرمایه­گذاران قرار گیرند و نتیجه عملیاتی شرکت را به آگاهی برسانند. از اینرو در نظر گرفتن چند نکته ضروری است:

  • مدیریت باید به تحلیلگران و سرمایه­گذاران اجازه صحبت دهد. هر چند باید بخاطر داشت که موظف نیست به همه سوالات پاسخ دهد.
  • مدیریت شرکت باید توجه کند که رویدادهای اقتصادی جنبه شخصی ندارد و کسانیکه در نشست در برابر مدیریت ایستادگی می­کنند، موضوع جنبه عاطفی و احساسی پیدا نکند.
  • برگزاری کنفرانس خبری پس از انتشار اطلاعات از طریق کدال باشد. معمولاً ساعتی پس از انتشار اطلاعیه و در همان روز برگزار شود تا فرصت کمتری برای واکنش غیرضروری بوجود آید.
  • اجرای نشست­ها باعث می­شود که مقدار زیادی از ریسک مورد تصور سرمایه­گذاران کاسته شود.

اقداماتی که باید انجام شود:

- معرفی شرکت، زمینه فعالیت و محیط کسب و کار

- جمع­آوری اطلاعات صنعت و رقبا از تحلیلگران

- جمع­آوری نگرش های عملی به صنعت

- از داده­های تاریخی برای تاکید بر مطالبی که ارایه می­شود، استفاده گردد.

 

 

-اقداماتی که شرکت نباید انجام دهد:

-با همکاران خود در حضور تحلیلگران و سرمایه گذاران بحث و عدم توافق را بروز ندهید.

-سوالاتی که مطمئن نیستید پاسخ ندهید.

-قوانین افشای اطلاعات را فراموش نکنید.

-چنانچه شرکت بخواهد اطلاعات منتشر نشده­ای را در نشست خبری ارائه نماید که در گزارش عملکردهای دوره ای ارائه نشده، قبل از نشست یا همزمان با نشست از طریق کدال یا رسانه ها منتشر نماید.

 

 

 

 

 

 

 

 

برای اثربخشی بیشتر نشست­های اطلاع­رسانی مطالعات زیادی از منظر مکان، زمان، مدعوین، ارائه­کنندگان مفاهیم و امکانات انجام شده است. از آنجا که فلسفه برگزاری نشست خبری ایجاد اعتبار برای شرکت و افزایش سطح اعتماد عمومی به چشم انداز آتی شرکت است توجه به این نکات ضرورت دارد.

 

 

v   زمان نشست خبری؟

بر اساس مطالعات صورت گرفته، بیش از 51 درصد از تحلیلگران عقیده دارند بهتر است که زمان این نشست­ها بیش از 4 ساعت نباشد؛ در حالیکه 29 درصد از سرمایه­گذاران اعتقاد دارند که این نشست­ها باید به جزئیات و در طی یک روز کامل برگزار شود و تنها 20 درصد از مشاهدات حکایت از آن دارد که این نشست­ها باید بین 1 تا 3 ساعت باشد. این در حالیست که در ایالات متحده، 55 درصد از شرکت­ها جلسات 4 ساعته (نصف روز) برگزار می­کنند، 39 درصد نشست­های کامل یک­روزه و 6 درصد آنها بین 1 تا 3 ساعت برگزار می نمایند. البته مدت زمان نشست به اندازه شرکت نیز می­تواند مرتبط باشد.

v   نشست خبری باید کجا برگزار شود؟

58 درصد از مخاطبان اعتقاد دارند که نشست خبری در محل دفتر مرکزی شرکت برگزار شود. همچنین علاقه دارند که بازدیدی از کارخانه، امکانات و همچنین ملاقات با مدیران واحدها داشته باشند. 20 درصد ترجیح می­دهند که این نشست خارج از شهر برگزار شود و برخی از آنها نیز ترجیح می­دهند که در خارج از شرکت و در ساختمان­ها یا هتل­های معروف برگزار شود. این درحالیست که 26 درصد شرکت­ها در دفتر مرکزی میزبان تحلیلگران و سرمایه­گذاران بودند و 45 درصد نیز خارج از شرکت و خارج از شهر این نشست را برگزار کردند.

v   چه زمانی باید برگزار شود؟

از منظر سرمایه­گذاران، بسیار مفید خواهد بود که این نشست­ها در زمان­های انتشار گزارش های عملکرد 3 ماهه برگزار شود. هرچند که برخی از سرمایه­گذاران اعتقاد دارند که این نشست­ها به زمان انتشار گزارش 3 ماهه یا گزارش عملکردی شرکت­های دیگر خیلی نزدیک نباشد؛ زیرا با زمان انتشار گزارش شرکت­های دیگر تداخل پیدا می­کند. همچنین اعتقاد دارند که این نشست­ها همزمان با تعطیلات خاص رسمی نباشد. برخی از ماه­ها اصلاً برای برگزاری این کنفرانس ایده­آل نیست. بر این اساس دومین ماه از هر فصل بهترین زمان برای جلسات فوق است.

 

 

v   چه کسانی باید دعوت شوند؟

همه معامله­گران سهام و حتی تحلیلگران بازار اوراق با درآمد ثابت و سهامداران نهادی بزرگ که اتفاقات شرکت را پیگیری می­کنند، باید در فهرست مدعوین قرار داشته باشند. از طرفی نشست­های مذکور فرصت خوبی است تا سهامداران بالقوه شناسایی شوند، به همین دلیل از این گروه­ها نیز دعوت می­شود. از رسانه­های مالی و اقتصادی دعوت شود؛ همچنین ویدئو از ارائه مدیران تهیه و از طریق سایت شرکت اطلاع­رسانی شود.

v   چه کسانی باید ارائه نمایند؟

بر اساس مطالعات، مدیرعامل و بالاترین مقام مالی از اشخاص ضروری هستند که در جلسات باید حضور داشته باشند؛ حتی اگر در جلسه مطالبی برای ارائه نداشته باشند. 70 درصد از تحلیلگران و سرمایه­گذاران عقیده دارند که مدیر بخش کسب وکار (اقتصادی) و 53 درصد نیز اعتقاد دارند که مدیر بخش بازاریابی باید در جلسه حضور داشته باشد. این در حالیست که در 60 درصد از این جلسات، مدیران عامل و بالاترین مقام مالی شرکت­ها در جلسات حضور داشتند و در 36 درصد نیز  مدیران ارشد حضور داشتند.

v   ساختار برگزاری کنفرانس خبری چگونه باشد؟

84 درصد از مشاهدات اعتقاد دارند که دسترسی به مدیران و 64 درصد از مشاهدات، بیان استراتژی­ها و نوآوری­های شرکت در این جلسه ضروری است. چشم­انداز آتی و گزارش­های سال جاری شرکت نیز از اهمیت 46 و 40 درصدی برخوردار است.

v   جلسه پرسش و پاسخ در چه مقطعی از کنفرانس برگزار شود؟

83 درصد از مصاحبه­شوندگان ترجیح می­دهند جلسه پرسش و پاسخ پس از شنیدن مطالب هر ارائه­کننده باشد و 17 درصد نیز اعتقاد داشتند قراردادن جلسه پرسش و پاسخ باید صرفاً در پایان جلسه باشد.

 

 

v   هدایای روز کنفرانس

    هرچند ممکن است چندان مهم باشد اما این موضوعی است که با آن مواجه خواهیم شد. بیش از نصف مصاحبه­شوندگان دریافت یادگاری از نشست اطلاع­رسانی را به خاطر می­آورند. هرچند 46 درصد از مصاحبه­شوندگان اعتقاد دارند که شرکت نباید پول برای هدایا هدر دهد. اما با این وجود، آنها اعتقاد دارند که هدیه باید نشاندهنده محصولات شرکت باشد. حتی مصاحبه­شوندگان پیشنهاد دادند که هدایا ارزان، و قابل استفاده و در برگیرنده لوگوی شرکت باشد. جالب آنکه برخی هدایا گران قیمت از سوی مشارکت­کنندگان کنفرانس خبری رد شده است. در نظرسنجی صورت گرفته، پیراهن، کلاه، کیف لپ تاپ، خودکار، فنجان قهوه، نسخه رایگان از نرم افزار شرکت، ماشین اسباب بازی و هدایا برای کودکان ذکر شده است.

 

 

توصیه نامه پیشنهادی:

1-    نشست اطلاع­رسانی حداقل سالی یکبار و پس از ارایه گزارش عملکرد فصلی برگزار می­شود.

2-    اطلاع رسانی برگزاری نشست باید یک هفته قبل از طریق سایت اطلاع­رسانی شرکت انجام شود.

3-    امکان حضور رسانه­های اقتصادی و مالی باید فراهم شود.

4-    شرکت باید فضایی فراهم نماید تا امکان پرسش برای همه مشارکت­کنندگان در نشست فراهم باشد.

5-    مدیران شرکت نباید در خصوص اطلاعات منتشر نشده از طریق کدال در این نشست صحبت نمایند.

6-    هر چند سخنرانی بالاترین مقام اجرایی شرکت می­تواند حول مباحث کیفی در شرکت باشد، اما سخنرانی بالاترین مقام مالی شرکت یا نماینده وی، باید به جزییات اقلام ارایه شده در گزارش های منتشر شده معطوف شود.

7-    از آنجا که اصل منصفانه بودن اطلاع­رسانی مدنظر است توصیه می­شود شرکتها صرفا مواردی را در جلسه ارایه نمایند که در آخرین گزارش های شرکت از طریق کدال منتشر شده است.

بورس اوراق بهادار تهران با هدف معرفی این رویداد به بازار سرمایه و همچنین نهادینه کردن آن بین شرکتهای پذیرفته شده اقدام به برنامه ریزی 10 نشست اطلاع­رسانی در سال 1393 نمود که تعدادی از آن در ماه­های گذشته برگزار شد. پیشنهاد می­شود شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، همچون بورس­های توسعه یافته، اقدام به برگزاری این نشست­ها نمایند.




نویسنده: سید روح الله حسینی مقدم - ۱۳٩۳/٩/٤

سید‌روح الله حسینی‌مقدم
مدیر نظارت بر شرکت‌های بورس اوراق بهادار تهران


توجه به موضوع نقدشوندگی در هر بازاری از اهمیت بالایی برخوردار است. نبود نقدشوندگی بازار به‌عنوان یکی از عناصر اصلی توسعه بازارها، اثرات نامطلوبی بر شکل‌گیری و کشف قیمت که از مشخصه‌های اصلی بازارهای کارآ است، می‌گذارد. از طرفی آنچه سرمایه‌گذار از بازار مالی می‌خواهد، وجود نقدشوندگی کافی در آن بازار است. 

نقدشوندگی به معنای توانایی بازار در جذب حجم زیاد معاملات بدون ایجاد نوسانات شدید در قیمت است. از ویژگی‌های بازارهای با نقدشوندگی بالا، اندک بودن فاصله بین قیمت پیشنهادی خرید و فروش است که به‌تبع آن معاملات به روش مقرون به‌‌صرفه‌ای اجرا خواهد شد. نقدشوندگی در بازارهای دست دوم هزینه سرمایه‌گذاران را از طریق کاهش دامنه نوسان و هزینه‌های معاملاتی کاهش می‌دهد و امکان دسترسی به سرمایه‌گذاران مختلف با استراتژی‌های معاملاتی متنوع را فراهم می‌آورد. بازارهای نقد با فراهم کردن امکان ورود و خروج سرمایه‌گذاران بدون به‌وجود آمدن کمترین اخلال و با حداقل کاهش در ارزش دارایی مالی، هزینه‌های معاملاتی را کاهش می‌دهد. هرچه نقدشوندگی بازار بیشتر باشد، احتمال انطباق مطلوب سفارش‌ها افزایش می‌یابد. از آنجا که سرمایه‌گذاران به بازارهایی روی می‌آورند که از نقدشوندگی بالاتری برخوردارند، در نتیجه این مقوله از عوامل مهم در رشد و توسعه بازارها محسوب می‌شود.
عوامل موثر بر نقدشوندگی در بازارهای مختلف متعدد هستند و پژوهشگران معتقدند که سطح نقدشوندگی از ترکیب عوامل متعددی در بازارهای مالی تاثیر می‌پذیرد. در پژوهش‌های صورت گرفته عواملی مانند تمرکز مالکیت، میزان سهام شناور آزاد، واسطه‌های خارجی، دسترسی به بازار، انجام معامله از طریق اینترنت، آزادسازی حساب سرمایه، هزینه‌ها و زیرساخت‌های معاملاتی، ابزارها و محصولات، پذیرش مضاعف، مشارکت سرمایه‌گذاران جزء، تجدید ساختار بورس‌ها، راهبری شرکتی، کیفیت شرکت‌های پذیرفته شده، افزایش ساعت و جلسه معاملات و بازارگردانان را در افزایش نقدشوندگی موثر است. در یک دسته‌بندی کلی می‌توان عوامل مؤثر بر نقدشوندگی را به‌صورت عوامل کلان تاثیرگذار بر نقدشوندگی، ساختار خرد بازار، قوانین و مقررات و محصولات و خدمات دسته‌بندی کرد. در این گزارش، با توجه به تاثیر قابل‌توجه ساختار خرد بازار بر نقدشوندگی و به‌منظور ارزیابی و تجدیدنظر در ضوابط و مقررات مربوط به این حوزه با هدف روان‌سازی و ایجاد نشاط در بازار، به مطالعه و بررسی ساختار خرد پرداخته می‌شود.  یکی از اهداف اصلی بورس‌ها حصول اطمینان از منصفانه، کارآ و شفاف بودن بازارها است. در این جهت طراحان بازارهای مالی و قانون‌گذاران همواره سعی دارند تا موانع موجود بر سر عدم تقابل عرضه و تقاضا را برطرف کنند، زیرا به این وسیله قیمت دارایی‌های مالی به ارزش ذاتی آنها نزدیک‌تر می‌گردد. در دهه 1990 سازوکارهای کنترل نوسانات قیمتی توجه بسیاری از محققان مالی را به خود جلب کرد و گرایش به ایجاد محدودیت در تغییرات قیمت، با هدف جلوگیری از بروز بحران‌های مالی افزایش یافت. تمامی تحقیقات انجام‌شده در زمینه سازوکارهای کنترل نوسانات قیمت بر این نکته تاکید دارند که نوسانات غیرمنطقی در قیمت سهام، موجب ابهام در تخصیص بهینه منابع می‌شود. این ابهام می‌تواند نرخ بازده مورد انتظار سرمایه‌گذاران در نگهداری سهام را افزایش دهد. از طرفی تجربه نشان داده است که نوسان قیمت سهام به‌دلایل مختلف همواره به بهترین شکل ممکن و در پاسخ به اطلاعات واقعی نیست. در مقابل این مشکلات و نگرانی‌ها، برخی دیگر از محققان مالی استفاده از سازوکارهای کنترل نوسانات قیمتی را به‌عنوان مکانیزم‌هایی در جهت کاهش یا کنترل نوسان قیمت سهام و نهایتا حفاظت از سیستم بازار پیشنهاد کرده‌اند، البته این مساله در بازارهای مالی مختلف یکسان نبوده و با توجه به قابلیت اعتماد به منابع خبری و سطح تحلیل‌گری مالی در هر بازاری متفاوت است. 



 سازوکارهای کنترل نوسان قیمتی 
به منظور محافظت از سرمایه‌گذاران در مقابل تغییرات ناگهانی قیمت اوراق بهادار سیاست‌های به‌کار گرفته می‌شوند. در بازارهای مالی سازوکارهای کنترل نوسانات بازار در دو شکل اصلی به‌کار گرفته می‌شوند که عبارتند از:
الف) توقف معاملات: ممانعت از انجام معامله یک ورقه بهادار در یک دوره زمانی مشخص در شرایط ضروری یا بر‌اساس نظر مسوولان بازار؛
ب) تعیین محدوده مجاز برای نوسان قیمت یا تعیین میزان حداکثر تغییر قیمت مجاز با تعیین سقف و کف قیمت معاملاتی برای یک ورقه بهادار در یک روز.
در این میان رایج‌ترین و شاید ابتدایی‌ترین سازوکار، حد نوسان قیمت است که بیشتر در بازارهای نوظهور اوراق بهادار و بازارهای معاملات آتی از آن استفاده می‌شود. لازم به ذکر است که در بورس‌های اوراق بهادار توسعه‌‌یافته بیشتر توقف معاملات به‌کار گرفته می‌شود. 
توقف‌ معاملاتی ابزاری است که برای مقابله با بی‌نظمی‌های بالقوه و واقعی بازار استفاده می‌شود. از طریق ایجاد وقفه در بازار، می‌توان خطر بر هم خوردن نظم بازار را کاهش داد. تعیین دقیق زمان کافی برای توقف نماد و افشای اطلاعات کار آسانی نیست و به عوامل متعددی از جمله پراکندگی جغرافیایی سرمایه‌گذاران، امکانات فنی ارتباطی و انعطاف‌پذیری شرکت‌ها بستگی دارد، اما با توجه به ماهیت وجودی بورس‌های اوراق بهادار که همانا تسهیل داد و ستد اوراق بهادار است، آنها باید تلاش کنند این اقدامات در کوتاه‌ترین زمان ممکن انجام شود تا فرآیند تعیین قیمت سهام دچار اختلال نشود.
مطالعات تجربی نشان می‌دهد هر چند کارآیی سیاست توقف بازار بستگی تام به شرایط اقتصادی، فرهنگی و سیاسی هر جامعه و همچنین دوره توقف معاملات، رفتار سرمایه‌گذاران، اندازه بازار و قوانین و شیوه‌های رایج اطلاع‌رسانی در بورس‌های مورد بررسی دارد، اما در یک جمع‌بندی کلی، بیشتر بررسی‌های انجام شده، توقف نماد یک سهم را برای افشای اطلاعات جدید و رفع شایعه، ابزاری موثر و کارآ می‌دانند، اما توصیه می‌کنند که بورس‌ها در این زمینه از سیاست‌های صریح و از پیش تعیین شده استفاده کنند؛ زیرا با توجه به رفتار عقلایی فعالان بازار چه در کوتاه مدت و چه در بلندمدت، سیاست‌های گزینشی و احتیاطی، بورس‌ها را به اهداف مورد نظر نخواهد رساند.
با توجه به نحوه اجرای ابزار محدوده نوسان قیمت و همچنین توقف معاملات در بورس‌های مختلف، می‌توان نتایج زیر را بدست آورد:
1- در اکثر بورس‌ها به‌ویژه در بورس‌های پیشرفته یا محدوده نوسان برای قیمت سهام و شاخص وجود ندارد یا اینکه این محدودیت بر اساس نوع سهام و فاکتور‌هایی چون قیمت سهم تعیین می‌شود که شناور است و با گذشت زمان تغییر می‌یابد.
2- طول وقفه معاملات در اکثر بورس‌ها بین 5 دقیقه تا یک ساعت است یا اینکه توقف معاملات تا پایان روز معاملاتی جاری روی می‌دهد.
3- برخی از بورس‌ها با توجه به سیستم معاملاتی خود در تعیین محدوده نوسان، مرحله معاملاتی پیوسته و حراج را مجزا می‌کنند و دامنه نوسان متفاوتی را برای آن در نظر می‌گیرند. به این ترتیب که در زمان برگزاری حراج و به‌منظور کشف قیمت، معمولا دامنه نوسان را بازتر می‌کنند تا قیمت تعادلی کشف شود و سپس در طول ساعات معاملات پیوسته، دامنه نوسان را محدود می‌کنند تا حرکت در اطراف قیمت تعادلی باشد.
4- در بیشتر بورس‌های پیشرفته که از ابزار محدودیت قیمت برای کنترل نوسان بازار استفاده می‌کنند، محدوده نوسان متفاوت و همچنین مطابق با آن مدت زمان، توقف مختلفی را برای ساعات مختلف معاملات بازار درنظر می‌گیرند.
اما به نظر می رسد بهترین راه برای کنترل نوسانات قیمت سهام، استفاده از محدودیت نوسان قیمت است، اما این کافی نیست و در مواقع ضروری باید انجام معاملات متوقف شود.


Read more: http://www.donya-e-eqtesad.com/news/843460/#ixzz3K3z3nsFL




سید روح الله حسینی مقدم
کارشناسی ارشد اقتصاد کارشناس بازار سرمایه از سال 1383 مدرس دانشگاه
نویسندگان وبلاگ:
مطالب اخیر:
Monex Live Gold Price
web polls
کدهای اضافی کاربر :


unction keep_alive() { xmlhttp = new XMLHttpRequest(); xmlhttp.open('GET', "path_to_your_server_stock_data_code"); xmlhttp.send(null); xmlhttp.onreadystatechange = function(){ if (xmlhttp.readyState == 4) { if(xmlhttp.status == 200 ){ var receivedText = xmlhttp.responseText; if(document.getElementById){ document.getElementById('updatesuff').innerHTML = receivedText; } }else{ alert("Unable to transmit your changes to the server."); return false;}}}}; setInterval(keep_alive,840000); //My session expires at 15 minutes