Co-listing or Dual listing?

سخنی کوتاه در خصوص پذیرش شرکت­های ایرانی در سایر بورس­ها

طی چند سال اخیر پیشرفت‌های تکنولوژیکی و آزادسازی گردش سرمایه موجب شده است تا بازار سهام داخلی به بازار سهام دیگر کشورها متصل شده و جهانی سازی در بازارهای سهام نیز معنا یابد. چنین فرآیندی منجر به ظهور شرکت‌های بین‌المللی و دسترسی به منابع مالی در سطح جهانی شده است. شواهد آماری و مطالعات تجربی نشان می‌دهند که بسیاری از شرکت‌ها به خصوص شرکت‌هایی که در بازارهای توسعه‌یافته و نوظهور فعالیت می‌کنند، توانسته‌اند معاملات خود را به خارج از مرزهای کشور انتقال داده و در دیگر بورس‌ها مورد پذیرش قرار گیرند. هرچند که تبعات چنین فرآیندی ارتباط مستقیمی با ویژگی‌های شرکت‌، کشور مادر، کشور مقصد و هدف شرکت‌ها از پذیرش در دیگر بورس‌ها دارد. اما نتایج کلی حاکی از آن است که شرکت‌ها توانسته‌اند از طریق پذیرش چندگانه به نقدینگی بیشتر و با تقبل هزینه کمتر دست یافته و در عین حال تبلیغات مناسبی برای برند شرکت داشته و همچنین به بازارهای بین‌المللی تقاضا برای محصولات خود دسترسی آسان‌تری داشته باشند. برخی نتایج حضور در بازارهای بین‌المللی نشان می‌دهند که شرکت‌ها، به خصوص در بازارهای در حال توسعه که به واسطه شرایط نامناسب سیاسی و اقتصادی و فقدان قوانین کارا در بازار سرمایه از مصونیت ضعیفی برخوردارند، قادرند با استفاده از مزایای پذیرش خارجی، امنیت و حاکمیت شرکتی مناسب‌تری ر ا برای سهامداران خود فراهم آورند

.Dual Listed Company یا DLC ساختار شرکتی است که دو شرکت لیست شده با سهامداران متفاوتی که مالکیت یک مجموعه از کسب و کارها را به عهده دارند، شامل می‌شود. در یک خرید مدیریتی معمولی سهام، یک شرکت سهام شرکت دیگر را تحصیل می‌کند. با وجود این وقتی که یک DLC ایجاد می‌شود، هم شرکت‌ها تداوم فعالیت دارند و هم ساختار سهامداری جداگانه‌ای خواهند داشت؛ اما آن‌ها توافق می‌کنند تا تمام ریسک‌ها و مزایای مالکیت بر کسب و کارهای عملیاتی‌شان را به نسبت ثابت تسهیم کنند. این کار از طریق مجموعه‌ای از قراردادهای پیچیده انجام خواهد شد. معمولاً دو شرکت هیئت مدیره‌ واحد و ساختار مدیریتی یکپارچه خواهند داشت. یک DLC تا حدی مانند سرمایه‌گذاری مشترک است و دو طرف آن چیزی که دارند، نه فقط یک پروژه‌ی واحد را تسهیم می‌کنند. ظاهراً در همه‌ی موارد دو شرکت در کشورهای مختلف پذیرفته می‌شوند. شرکت‌ها به دلایل مالیاتی اغلب پذیرش در بورس های مختلف را انتخاب می‌کنند. همین‌که آن‌ها چنین کاری انجام داده‌اند موانع مالیاتی عمده‌ای برای از بین بردن این ترتیبات می‌تواند موجود باشد. موضوعات مربوط به هویت ملی ممکن است گاهی نیز مداخله ‌نماید که هر دو طرف در یک ادغام پیشنهادی در وضعیت خوبی هستند و نیازی به ادغام یا قبول تسلط یک شرکت دیگر ندارند. اجرای آن می‌تواند آسان‌تر باشد اگر کشور با کسب و کار کوچک‌تر شرکتش را از دست ندهد. برخی از شرکت‌های DLC در زیر آمده‌اند. یکی از ویژگی‌های قابل ذکر این است که بسیاری از شرکت‌های DLC بریتانیایی هستند. BHP Biliton، Brambles industries ، Fortis و ....

ساختار شرکت DLC به‌طور اثر بخشی ادغام بین دو شرکت است که در آن،‌ آن‌ها توافق می‌کنند تا عملیات و جریان‌های نقدی‌شان را ترکیب نمایند و سودهای نقدی مشابهی به سهامداران خود بپردازند، در حالی که هویت سهامداران جدا باقی می‌ماند. شرکت‌هایی که در بیش از یک بورس پذیرفته می‌شوند.تعریف دیگری از dual listing این است که یک شرکت در بیش از یک بورس پذیرفته ‌شود. معمولاً همه سهام در هر بورس متعلق به شرکت است و این همانند تعریفی که در بالا از این شرکت DLC شده است، متفاوت می‌باشد. اصطلاح Co – listing یا Cross-listing اغلب در این شرایط مورد استفاده قرار می‌گیرد. پس معمولاً پذیرش اولیه چنین شرکتی در یک بورس اوراق بهادار در کشور محل تشکیل آن شرکت است و پذیرش دومش در بورسی در دیگر کشور است. Co-listing مخصوصاً برای شرکت‌هایی که در یک بازار کوچک شروع به‌کار کرده‌اند اما بر یک بازار بزرگ‌تری وارد شده‌اند معمول است. برای مثال چندین شرکت کانادایی بزرگ در بورس اوراق بهادار نیویورک یا نزدک و همچنین بورس اوراق بهادار تورنتو پذیرفته شده‌اند. این اصطلاح هم‌چنین می‌تواند برای شرکت‌هایی که در بیش‌تر از یک بورس در یک کشور پذیرفته شده‌اند، به‌کار رود. به‌عنوان یک مثال چندین شرکت در ایالت متحده وجود دارند که هم در نزدک پذیرفته شده‌اند و هم در بورس نیویورک.

منافع پذیرش دوگانه

 1 از نظر شرکت‌ها:

الف: افزایش تعداد سرمایه‌گذاران و حجم معاملات پذیرش دوگانه نقد‌شوندگی، حجم معاملات و تعداد سرمایه‌گذاران را افزایش می‌دهد و به‌دنبال آن اثر مثبت بر ارزش شرکت‌ها دارد.      

 اثرات بازار مبدأ-     

    آشنایی و آگاهی داخلی؛ شرکت­های داخلی حضور قوی­تری به دست می­آورند و سرمایه­گذاران داخلی با محصولات، مدیریت و ساختار اداری در کشورهای دیگر آشنا می­شوند.-      

   اختلاف ساعت:

پذیرش دوگانه افزایش ساعت معاملاتی را فراهم می­آورد و نقدشوندگی حجم معاملات را افزایش می‌دهد. با این شرایط حتی در روزهای پنج‌شنبه، جمعه و تعطیلات رسمی کشور، مبدأ معاملات برقرار خواهد بود.جهانی­سازی بازار سرمایه: برخی از بازارها برای جذب پذیرش دوگانه اجازه می­دهند تا شرکت‌های خارجی بدون الزامات قانونی اضافی در بازار آن‌ها پذیرش شوند و شرایطی را فراهم می‌کنند تا شرکت‌ها نیازهای گزارش‌دهی به دو سیستم مختلف را نداشته باشد. حتی برخی کشورها در این راستا حق پذیرش و درج را حذف نمودند.فراهم آورن یک فضای معاملاتی اضافی پذیرش دوگانه یک فضای معاملاتی اضافی و فضای سرمایه‌گذاری وسیع‌تری را فراهم می­کند. این مزیت برای سهام کوچک و متوسط که حجم معاملاتشان در بازار مبدأ کم است مطلوب ارزیابی می­شود.

 2- از دید سرمایه گذاران

هزینه نقل و انتقال پایین: بسیاری از بازارها برای پذیرش دوگانه هزینه نقل و انتقالشان را کاهش می­دهند و شرایطی را فراهم می­کنند تا با هر واحد پولی ( بدون تبدیل ارز خارجی) معاملات انجام شود.  -    

     افزایش ساعت معاملاتی -        

        تسویه تسریع: بورس‌ها برای انجام ساده‌تر معاملات در پذیرش دوگانه از سیستم‌های scrip less، اتوماتیک و یکپارچه استفاده می‌کنند.