تاثیر انتخابات ریاست جمهوری بر بازار سرمایه ( بورس اوراق بهادار )

 

چرا انتخابات برای بورس مهم است...؟

علیرضا باغانی


پیش‌تر 8 عامل را به عنوان متغیرهای مهم و تاثیرگذار بر بورس 92 معرفی کردیم. انتخابات ریاست‌جمهوری پیش رو یکی از این متغیرهای کلیدی است که می‌تواند از هر جهت بر وضعیت حال و آینده بازار سرمایه ایران اثرگذار باشد.

 

حدود یک ماه دیگر یعنی بیست‌‌وچهارم خردادماه سال جاری یازدهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری ایران برگزار می‌شود و در این رخداد مهم سیاسی ترکیب دولت به طور قطع تغییر خواهد کرد. اما چرا تغییر تیم دولت برای اقتصاد ایران و همچنین بازار سرمایه ایران مهم و امری قابل اعتنا است؟ پرسشی است که در این نوشتار به دنبال پاسخ آن هستیم.


مبنای توسعه کشور در تمام بخش‌ها قوانینی است که در قوه مقننه (مجلس شورای اسلامی) به تصویب می‌رسد و لازم‌الاجرا است؛ از این همین رو رخدادی مثل انتخابات ریاست‌جمهوری که به تعیین رییس قوه مجریه برمی‌گردد، در سیاست‌های کلی اداره کشور با توجه به چشم‌انداز ترسیم شده اثرگذار نیست، اما آنچه که در این رخداد مهم بیش از هر چیز مورد توجه قرار می‌گیرد، گرایش‌ها و نگرش رییس دولت و کابینه جدید و استراتژی‌ آنها در نحوه اجرای قوانین است.


از منظر اقتصادی اینکه دولت جدید به اقتصاد آزاد چقدر اعتقاد خواهد داشت...؟ اولویت اقتصادی دولت جدید چیست؟ رییس‌جمهور جدید چه تدابیری برای مهار تورم و سرکشی بازارهای غیرشفاف سرمایه‌گذاری دارد؟ همه و همه دغدغه‌ها و پرسش‌های روز اهالی اقتصاد ایران درباره انتخابات است.


اما در بورس هم برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری یکی از متغیرهای مهم ارزیابی می‌شود، این روزها بیشتر فعالان بازار سرمایه ایران برگزاری انتخابات را به عنوان یک ریسک سیستماتیک ارزیابی می‌کنند. آن هم از 3 منظر یکی تاثیرگذاری تلاطمات سیاسی بر روند فعالیت‌های روز بازار سرمایه و دیگری هم استراتژی دولت درباره بازار سرمایه در کنار احتمال تغییرات مدیریتی در بازار است.


درخصوص دغدغه نخست فعالان بازار سرمایه ایران باید منتظر ماند و دید که چه چهره‌هایی در یازدهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری حضور پیدا می‌کنند. خوشبختانه تا به امروز چهره‌هایی برای انتخابات ریاست‌جمهوری پیش رو کاندیدا شده‌اند که حضور آنها نمی‌تواند تداعی‌کننده التهاب در فضای سیاسی کشور باشد و افزون بر این با توجه به تجربه برگزاری انتخابات دوره‌های ریاست‌جمهوری، 9 دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی، 3 دوره انتخابات شوراها و چندین دوره انتخابات مجلس خبرگان و... به نظر می‌رسد که فضای سیاسی کشور در زمان برگزاری انتخابات به خوبی مدیریت خواهد شد و از این منظر نگرانی و دغدغه خاصی را نباید تصور کرد. ضمن اینکه در حساس‌ترین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری در خرداد سال 88 به‌رغم رخداد برخی تحولات سیاسی نامطلوب شاهد بودیم که بورس به خوبی از این رخدادها عبور کرد و حتی بورس در برخی از این روزهای پرالتهاب، متعادل بود. از منظر دیگر اولویت داشتن بورس برای مجریان جدید کشور نیز یک دغدغه مهم برای فعالان بازار سرمایه به شمار می‌رود، اما در این میان باید به این نکته کلیدی توجه کرد که هر دولتی که روی کار بیاید بدون تردید باید توجه ویژه‌ای به بورس داشته باشد. بازار سرمایه که اکنون ارزشی در حدود 200 هزار میلیارد تومان دارد، شفاف‌ترین بازار سرمایه‌گذاری است که ورود به آن نه تنها دائما توصیه می‌شود بلکه توسعه آن در دستور کار همه دولت‌ها بوده است. بنابراین دولت جدید به طور قطع نمی‌تواند رونق بازارهای غیرشفافی مثل ارز، سکه و مسکن را در دستور کار قرار دهد و بی‌تردید اولویت نخست آن در توسعه فضای سرمایه‌گذاری‌ در بورس خواهد بود.


از سوی دیگر با تلاش‌های صورت گرفته در 46 سال گذشته به ویژه یک دهه اخیر، بازار سرمایه ایران در سایه قوانینی همچون قانون جدید بازار سرمایه، قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی و قانون اصل 44 با ظرفیت‌های فراوانی برای توسعه روبه‌رو است و تغییر دولت‌ها هم نمی‌تواند خیلی در اجرای این قوانین تاثیر داشته باشد. از این رو بورس از منظر قانون نیز چشم‌انداز خوبی دارد.


در نهایت ریسک تغییر مدیران بازار سرمایه را هم باید در پس برگزاری انتخابات پیش رو به دغدغه معامله‌گران اضافه کرد.


بدون شک می‌دانید که بورس خوشبختانه طی سال‌های گذشته از جمله سازمان‌هایی بوده که توانسته خود را از ریسک جابه‌جایی‌های مدیریتی دور نگاه دارد. در حال حاضر تیم مدیریتی بازار سرمایه همان تیمی است که در ابتدای دولت نهم روی کار آمد و البته توانست فارغ از همه حاشیه‌ها، قوانینی مترتب بر بازار سرمایه را به طور دقیق و درست اجرا کند.


همچنین با توجه به کارنامه قابل قبول مدیران بازار سرمایه و از سویی دیگر اعتبار حکم مدیریت سازمان بورس و اوراق بهادار تا سال 95 احتمال تداوم حضور این تیم مدیریتی در دولت جدید شاید دور از انتظار نباشد. همچنین در نهادهای اجرایی بازار سرمایه از جمله بورس اوراق، فرابورس، بورس کالا و بورس انرژی هم با توجه به سهامی عام بودن این نهادها، احکام مدیریتی این نهادها در سال جاری و حتی سال‌های بعد اعتبار دارد که بازار سرمایه از این جهت نیز دغدغه‌ای ندارد.