مزایای بورس برای شرکتها چیست؟

چرا شرکتها باید به بورس بیایند؟

 

هدف از ورود به بورس برای شرکتها؟

 

1-    سهولت تامین مالی بلندمدت: از منظر سررسید اوراق بهادار، بازار سرمایه از ابزارهای بلندمدت برخوردار است. به عبارت دیگر در این ابزار ابزارهای مالی با سررسید بلندمدت داوستد می­شود. حضور شرکت­ها در بورس اوراق بهادار به شرکت­ها امکان می­دهد به جای تامین مالی از شبکه بازار پول که ابزارهای با سررسید کوتاه­مدت دارد، از ابزارهای موجود در بازار سرمایه به تامین مالی بلندمدت بیندیشد. روش­های تامین مالی در بازار سرمایه متنوع است. بخشی از تامین مالی از طریق افزایش سرمایه و تامین منابع مالی از سهامداران اختصاص دارد که با روش های مختلف منابع مورد نیاز از سهامداران فعلی شرکت درخواست می­شود. این روش تامین مالی ارزان­ترین روش تامین مالی است. همچنین شرکت­های پذیرفته شده در بورس امکان انتشار انواع اوراق بدهی با سررسیدهای متتوع را دارند.


2-    امکان انتشار اوراق مشارکت: بر اساس مقررات پولی و بانکی انتشار اوراق مشارکت توسط هر نهادی نیازمند اخذ مجوز از بانک مرکزی است. اما بر اساس مقررات انتشار اوراق مشارکت، شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار برای انتشار اوراق مشارکت نیاز به اخذ مجوز اشاره شده نخواهند داشت. این امتیاز موجب می­شود تا یک شرکت بورسی در زمان نیاز به منابع مالی از روش انتشار اوراق بدهی بهره­مند شود.

3-    بهره­مندی از معافیت­های مالیاتی: معمولا دولت­ها برای رشد و توسعه بازار سرمایه و جذب شرکت­ها اقدام به ارایه مشوق­های متنوعی به شرکت­ها می­نمایند. در کشور ما یکی از این مشوق­ها، معافیت مالیاتی است که به شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ایران داده می­شود. در حال حاضر کف و سقف معافیت مالیاتی در بورس اوراق بهادار تهران به ترتیب 10 و 20 درصد است. شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق  بهادار تهران از ده درصد معافیت مالیاتی برخوردار هستند و چنانچه درصد سهام شناور آزاد خود را به 20 درصد برسانند، از معافیت دو برابری، یعنی 20 درصدی برخوردار خواهند بود. شرکت­های پذیرفته شده در فرابورس ایران نیز از معافیت 5 درصدی برخوردار هستند.

 

4-    افزایش اعتبار داخلی و بین­المللی: از آنجاکه شرکت­ها برای حضور در بورس و تداوم ماندگاری باید الزامات سختی از جمله حدنصاب­های تعیین شده برای پذیرش و شفافیت اطلاعاتی بالا و همچنین بررسی صورت­های مالی توسط نهادهای مالی و سهامداران و سرمایه­گذاران دارای اعتبار بیشتری نسبت به شرکت­های مشابه غیربورسی است. همین موارد موجب می­شود تا از منظر یک خارجی، یک شرکت بورسی دارای اعتبار ویژه­ای باشد. در موارد بسیار زیادی شنیده شد که در شرکت­های پذیرفته شده در بورس تهران به­واسطه حضور در بورس توانستند در مناقصات بین­المللی شرکت نمایند و خدمات و فعالیت­های خود را به سایر کشورها گسترش دادند.

 

5-    سهولت در تغییر ترکیب سهامداری: حضور در بورس و قرارگیری نماد شرکت در تابلوی بورس این امکان را ایجاد می­کند تا در هر زمان قیمت سهام شرکت مشخص باشد. قیمتی که در بازار در تابلو نقش می­بندد حاصل نظرات تعداد زیادی از خریداران و فروشندگان است. از اینرو این قیمت قابلیت اتکایی بالایی دارد. چالش قیمتگذاری یکی از مهمترین چالش­ها برای دارایی­های مختلف است که قیمت دارایی مالی در بازار اوراق بهادار به سادگی و با اتکای بالایی تعیین می­شود. همین عامل در کنار اینکه یک بازار برای خروج و ورود سهامداران و سرمایه­گذاران وجود دارد زمینه حضور طیف­های مختلف از افراد را فراهم می­آورد. این موجب می­شود که سهامداران فعلی شرکت بتوانند از طریق سازوکار بورس با قیمت واقعی از یک شرکت خارج شوند و سرمایه گذاران نیز این امکان را خواهند داشت تا به مجموعه سهامداران یک شرکت وارد شوند. از طرفی گاهی در شرکت­ها بین سهامداران و تیم راهبری مشکلاتی بوجود می­آید که ادامه همکاری میسر نیست و علاوه بر این موجب می­شود تا شرکت از کارایی موردنظر سهامداران خارج شود. در زمان حضور شرکت در بورس به دو دلیل اشاره شده یعنی وجود یک قیمت واقعی برای سهام شرکت و از طرفی حضور مجموعه زیادی از سرمایه­گذاران که سهام شرکت را رصد می­کنند، این امکان فراهم است تا تغییر در ترکیب سهامداری، حتی در سهامداران عمده، به­سادگی صورت گیرد.

 

6-    تسهیل وثیقه گذاری سهام شرکت: با توجه به تعیین قیمت سهام شرکت­های پذیرفته شده در بورس و تعیین ارزش لحظه ای سهام در دسترس هر یک از سرمایه­گذاران، پذیرفتن سهام شرکتها به­عنوان وثیقه توسط نهادهای مختلف از جمله نهادهای اعتباردهنده امری رایج است. تفاوت بارز این نوع وثیقه در مقابل وثیقه­های ملکی در عدم نیاز به ارزشگذاری مجدد وثایق است. حضور یک شرکت در بورس این امکان را به سهامداران آن شرکت می دهد تا به راحتی بتوانند سهام خود را توثیق نمایند.

 

7-    ارزیابی بهتر عملکرد شرکت: یکی از خصوصیات بارز سرمایه­گذاران بورسی، بررسی عملکرد مدیریت شرکت در گذشته، حال و آینده است؛ هر چند این بررسی در نهایت در بررسی سودآوری شرکت خلاصه می­شود اما با تحلیل اجزای تعیین­کننده سود یک شرکت و  قیمت­گذاری سهام، عملکرد مدیران را در شرکت ارزیابی می­کنند. مدیران شرکتها در مواجهه به بازارهای مختلفِ محصول و مواد اولیه همواره تصمیماتی را اتخاذ می­کنند که آثار آن بعد از مدت زمانی دیگر بر سودآوری شرکت ظاهر می­شود. حضور تعداد زیادی تحلیل­گر و سرمایه­گذار که از متغیرهای کلان و خرد اثرگذار آشنایی دارند و به بررسی تک­تک آنها می پردازند موجب می شود قیمت سهام شرکت دچار نوسان شود. نوسان منفی قیمت سهام شرکت بیانگر عملکرد منفی مدیران در شرکت است و بالعکس نوسان منفی قیمت سهام در بازار گویای تصمیم­گیری و عملکرد مناسب مدیران است. از اینرو حضور در بورس خود یک فضای ارزیابی از مدیران را برای مجموعه سهامداران فراهم خواهد کرد و سهامدارانی که دید سرمایه گذاری بلندمدت دارند خیال آسوده­تری خواهند داشت؛ زیرا بازار عملکرد مدیران شرکت را لحظه به لحظه ارزیابی خواهد کرد.

8-    بهبود ساختار مالی و اقتصادی شرکت در نتیجه رعایت الزامات بورس: بورس­ها سعی می­کنند تا با تعیین الزامات سخت­گیرانه برای حضور شرکت­ها در بورس، ریسک­هایی که وجود دارد را کاهش دهد. از اینرو معیارهایی مانند داشتن نسبت­های مالی مناسب، داشتن ساختار و بدنه مالی پویا و ... شرکت­های بورسی را از سایر شرکتها متمایز می­سازد. از طرفی با توجه به تجربه بین­المللی، بورس­ها هر چند سال الزامات تعیین شده را ارتقا می­دهند. این عامل موجب می­شود تا ساختار مالی و اقتصادی شرکت­ها بهبود پیدا کند.

 

9-    کاهش ریسک سهامداران شرکت با توجه به افزایش شفافیت: یکی از الزامات اساسی بورس­ها، گزارش­گری شرکت­ها بر اساس استانداردهای تعیین شده است. به همین دلیل است که به بورس، بازار شیشه­ای اتلاق می­شود. شرکت­ها ملزم به ارایه انواع گزارش­های مالی و عملکردی به بازار می­شوند. در سایه این گزارش­گری توسط مدیران شرکت، سهامداران که ارتباط آنها با شرکت شاید در شرکتهای غیربورسی سالانه یکبار و در مجمع سالانه شرکت­ها باشد، می توانند از تمام اتفاقات درون شرکت مطلع شوند و امکان پایش رفتار مدیران را داشته باشند. از اینرو ریسک سهامداران شرکت­هایی که سهامشان در بورس است، بسیار کاهش می­یابد.

 

سید روح الله حسینی مقدم

کارشناس بازار سرمایه