مفهوم شاخص های جدید بورس تهران

مفهوم شاخص هم وزن چیست؟

 

پس از تغییر سامانه معاملات در 16 آذر 1387 و عدم امکان محاسبه شاخص قیمتی بورس اوراق بهادار تهران با نام تپیکس که کار خود را از سال 1369 آغاز کرده بود، همواره انتقاداتی از سوی سرمایه گذاران و بویژه مدیران صندوق های سرمایه گذاری مطرح می شد که شاخص های موجود کارایی لازم را ندارند و گویای واقعیت های بازار نیستند. به تعبیر دیگر شاخص های موجود نتوانسته بود میزان بحران بوجود آمده در پرتفوی صندوق ها و حتی سهامداران را نشان دهد.

این مساله زمانی حادتر می شد که سرمایه گذارانی که بصورت غیر مستقیم و از طریق صندوق های سرمایه گذاری مشترک پا به فضای سرمایه گذاری در بازار سرمایه گذاشته بودند، عملکرد مدیریان صندوق خود را با تغییرات شاخص مقایسه می کردند و همین عامل موجب برور ابهام و البته ناراحتی از عملکرد مدیران صندوق ها و سبد های سرمایه گذاری شده بود.

انتقادها به اوج خود رسید تا جاییکه سرمایه­گذاران علاوه بر محاسبه شاخص های قدیم تغییر مسئولین سازمان بورس را خواستار بودند.

در بزرگترین نشست بازار سرمایه که عصر روز چهارم اسفند ماه در وزارت اقتصاد برگزار گردید و وزیران اقتصادی دولت در آن حضور داشتند، علاوه بر محاسبه مجدد شاخص تپیکس، از شاخص های جدیدی رونمایی شد. این شاخص­ها عبارتند از شاخص قیمت ( ارزشی وزنی) ، شاخص کل (هم وزن) و شاخص قیمت ( هم­وزن)

به عبارت دیگر شاخص قیمت بورس اوراق بهادار تهران که از 16 آذر 1387 محاسبه نمی شد، مجددا احیا شد و رقم 28170 را نشان داد (شاخص در تاریخ 16 آذر 9178 واحد بود).

تقریبا انتظار سرمایه گذاران با رونمایی مجدد شاخص تپیکس مرتفع شد. این در حالی بود که بورس اوراق بهادار تهران اقدام به انتشار دو شاخص جدید نمود که عبارت هم وزن را با خود یدک می­کشد. به اعتقاد بورس تهران این دو شاخص بهتر می توانند عملکرد پرتفوی و صندوق­های سرمایه­گذاری را نشان دهد؛ زیرا در هر دوره سه ماهه وزن ارزشی سهام موجود در این شاخص مجددا برابر در نظر گرفته می­شود. در حالیکه در شاخص قیمت ( تپیکس) تاثیر شرکت­های بزرگ همچنان بر شاخص زیاد است؛ در شاخص­های جدید این وزن ها هر سه ماهه با هم برابر می شود و به عبارت دیگر در پایان هر سه ماه متعادل­سازی در سهم شرکتها در شاخص صورت می­گیرد. هر چند پس از انجام متعادل سازی در هر سه ماه، ممکن است وزن هر شرکت در شاخص تغییر کند اما این یک استاندارد پذیرفته شده در دنیا است که بصورت سه ماه این متعادل سازی در وزن شرکتها صورت گیرد.

انچه در سایت بورس نشان می دهد، حکایت از آن دارد که دو شاخص جدید با پایه 10000 و از ابتدای سال جاری محاسبه می شود و به ترتیب کاهش 9 و 2 درصدی را نسبت به ابتدای سال نشان می­دهد. این بدان معنی است که اگر سرمایه­گذاران پرتفویی از سهام موجود در شاخص را خریداری می کردند و در مقاطع سه ماهه مجددا وزن آنها را در پرتفوی خود برابر می نمودند، تنها 9 درصد کاهش را تجربه می کردند.

 

سید روح الله حسینی مقدم